🍀 HƯƠNG CAU, HƯƠNG BƯỞI VÀ TÌNH BÀ CHÁU TRONG THƠ “GIỮA VÒNG GIÓ THƠM” CỦA QUANG HUY 🍀
“Này chú gà nâu
Cãi nhau gì thế
Này chị vịt bầu
Chớ gào ầm ĩ
Bà tớ ngủ rồi
Cánh màn khép rủ
Hãy lặng yên nào
Cho bà tớ ngủ
Bàn tay nhỏ nhắn
Phe phẩy quạt nan
Đều đều ngọn gió
Rung rinh góc màn
Bà ơi hãy ngủ
Có cháu ngồi bên
Căn nhà vắng vẻ
Khu vườn lặng im
Hương bưởi hương cau
Lẫn vào tay quạt
Cho bà nằm mát
Giữa vòng gió thơm”
🌬️ Nhà phê bình Hoài Thanh từng khẳng định: “Thơ trước hết là sự rung động của trái tim.” Đúng vậy, thơ ca luôn bắt nguồn từ những cảm xúc chân thành và giàu yêu thương. Đặc biệt trong thơ thiếu nhi, tình cảm ấy lại càng trong sáng, hồn nhiên và gần gũi. Bài thơ “Giữa vòng gió thơm” của Quang Huy là một minh chứng tiêu biểu, khi chỉ bằng những chi tiết bình dị của đời sống thôn quê, tác giả đã khắc họa được tình bà cháu ấm áp và vẻ đẹp thanh bình của làng quê Việt Nam.
🌬️ Quang Huy là một nhà thơ có nhiều sáng tác cho thiếu nhi. Thơ ông giản dị, mộc mạc mà vẫn tinh tế, luôn cất giữ hơi thở của đời sống và tình cảm chân thành của con người. Trong đó, “Giữa vòng gió thơm” là tác phẩm tiêu biểu, thể hiện một cách trong trẻo sự quan tâm trìu mến của cháu dành cho bà trong khung cảnh vườn quê thanh bình.
🌬️ Mở đầu bài thơ là bức tranh quê quen thuộc, nơi âm thanh đời sống trở thành nhạc nền cho tình cảm:
“Này chú gà nâu
Cãi nhau gì thế
Này chị vịt bầu
Chớ gào ầm ĩ”
Chỉ với bốn câu ngắn, tác giả đã gợi ra một sân vườn thôn quê tràn đầy sự sống. Tiếng gà, tiếng vịt – những âm thanh bình dị của đồng quê được nhân hoá thành “chú”, “chị”, mang đến cảm giác thân mật như người trong gia đình. Từ xưng hô ngộ nghĩnh ấy phản chiếu cái nhìn trẻ thơ: mọi sự vật quanh mình đều có tâm hồn, đều đáng yêu, đáng chuyện trò. Tiếng gọi “này” dõng dạc như một lời nhắc nhở, vừa hồn nhiên vừa nghiêm trang, khiến ta hình dung rõ dáng vẻ em bé nhỏ nhắn mà rất “người lớn” khi cố gắng giữ yên cho cả không gian. Chỉ một chi tiết, ta đã thấy hiện lên tâm hồn trẻ thơ đầy tình yêu thương và trách nhiệm.
🌬️ Phải chăng lý do của sự nhắc nhở ấy hiện ra thật giản dị mà xúc động:
“Bà tớ ngủ rồi
Cánh màn khép rủ
Hãy lặng yên nào
Cho bà tớ ngủ”
Đằng sau lời dặn dò ấy là cả một tình thương lớn lao. Câu thơ lặp lại hai lần “cho bà tớ ngủ” như một tiếng thủ thỉ, như một lời khẩn khoản với không gian, với vạn vật xung quanh. Hình ảnh “cánh màn khép rủ” vừa gợi cảnh trưa hè làng quê, vừa như tấm rèm chở che giấc ngủ của bà, đem đến cảm giác êm đềm, thanh thản. Thường ngày, bà vẫn là người lo lắng, chăm chút cho cháu; nay tình cảm ấy được đảo chiều: cháu trở thành người canh giữ giấc ngủ cho bà. Sự hoán đổi ấy khiến tình bà cháu càng thêm thắm thiết, khiến người đọc không khỏi xúc động.
🌬️ Đặc biệt, sự chăm sóc ấy còn hiện lên rõ nét hơn trong hình ảnh chiếc quạt nan:
“Bàn tay nhỏ nhắn
Phe phẩy quạt nan
Đều đều ngọn gió
Rung rinh góc màn”
Bàn tay trẻ thơ vốn nhỏ bé, yếu ớt, vậy mà khi cầm chiếc quạt nan lại trở nên đầy ý nghĩa. Động tác “phe phẩy” tuy nhẹ nhàng nhưng ẩn chứa biết bao ân cần, thương mến. Nhịp quạt “đều đều” không chỉ tạo ra gió mát mà còn như nhịp đập đều đặn của tình yêu thương, nhịp tim của một tấm lòng hiếu kính. Hình ảnh “rung rinh góc màn” gợi ra sự tinh tế: từng làn gió, từng cái lay động cũng được tác giả để ý, cho thấy cái nhìn thơ đầy chất họa, chất nhạc. Trong khung cảnh ấy, chiếc quạt nan bình dị bỗng trở thành biểu tượng của tình cảm, nơi tình yêu thương của cháu gửi gắm vào từng ngọn gió.
🌬️ Cuối cùng, khổ thơ cuối khép lại trong không gian ngập tràn hương vị quê hương:
“Hương bưởi hương cau
Lẫn vào tay quạt
Cho bà nằm mát
Giữa vòng gió thơm”
Mùi cau, mùi bưởi là hương đặc trưng của vườn quê Việt Nam, gắn với ký ức tuổi thơ bao thế hệ. Những làn gió từ bàn tay cháu quạt không chỉ mang lại sự mát lành mà còn thấm đẫm hương hoa, hương lá. Cả khu vườn như dồn lại trong ngọn gió ấy, tạo thành chiếc nôi thiên nhiên êm ái, đưa bà vào giấc ngủ ngọt ngào. Hình ảnh “giữa vòng gió thơm” giàu sức gợi: bà như đang được bao bọc trong vòng tay yêu thương của cháu và trong vòng tay dịu dàng của đất trời. Đó là sự giao hòa tuyệt đẹp giữa tình người và hương sắc quê hương.
🌬️ Thành công của bài thơ này không chỉ nằm ở nghệ thuật nhân hóa sinh động, giọng điệu thủ thỉ nhẹ nhàng, ngôn ngữ giản dị mà giàu hình ảnh, mà còn ở tình cảm chân thành, trong sáng. Chính tấm lòng hồn nhiên của một đứa cháu dành cho bà đã làm nên vẻ đẹp cảm động của tác phẩm.
🌬️ “Giữa vòng gió thơm” của Quang Huy không chỉ làm sống lại hình ảnh yên bình nơi vườn quê với những thanh âm, hương sắc thân thuộc, mà còn khắc họa thật cảm động tình bà cháu giản dị mà thiêng liêng. Đọc bài thơ, ta như thấy lòng mình lắng lại, nhớ về những vòng tay, những giấc ngủ tuổi thơ bên người thân yêu. Trong nhịp sống hiện đại hối hả, bài thơ lại càng nhắc nhở mỗi người trân trọng hơn tình cảm gia đình, nơi cội nguồn yêu thương luôn hiện hữu trong từng cử chỉ nhỏ bé. Bởi lẽ, chính từ những điều bình dị ấy, con người mới có điểm tựa tinh thần để sống nhân ái, sẻ chia và gắn bó hơn với quê hương, đất nước.
Cảm ơn các em đã dành thời gian đón đọc bài viết của cô Diệu Thu. Hi vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp các em thêm yêu thích môn văn hơn. Nếu thấy bài viết ý nghĩa và hữu ích, đừng quên chia sẻ với bạn bè để mọi người cùng học hỏi và khám phá thêm những điều thú vị từ văn học nhé!
Trung tâm luyện thi văn cô Diệu Thu hiện có các lớp văn Online từ lớp 6 đến lớp 12, được giảng dạy bởi đội ngũ Thạc sĩ và Giáo viên giỏi với nhiều năm kinh nghiệm. Phương pháp giảng dạy độc đáo bằng công thức sẽ giúp các em dễ dàng nắm vững kiến thức và yêu thích môn văn hơn. Rất mong được đồng hành cùng các em trên hành trình học tập và phát triển kỹ năng văn học!
Liên hệ: Cô giáo Lê Trần Diệu Thu – Thạc sĩ lý luận và Phương pháp giảng dạy Bộ môn Ngữ văn – 0973602995
#nguvan #vanhoc #hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu
Website: https://letrandieuthu.com/