SOẠN BÀI: NGÔI NHÀ TRÊN CÂY

Một ngôi nhà nhỏ trên cây đã trở thành nơi lưu giữ kỉ niệm đẹp về tình bạn giữa Tốt-tô-chan và Ya-sư-a-ki. Qua câu chuyện về hành trình giúp bạn vượt qua khó khăn để cùng khám phá thế giới trên cao, văn bản “Ngôi nhà trên cây” trích từ tác phẩm Tốt-tô-chan bên cửa sổ của Cư-rô-ya-na-gi Tê-sư-cô gợi nhắc các em về sức mạnh của lòng cảm thông, sự kiên trì và tinh thần sẻ chia. Học văn Cô Diệu Thu gửi đến các em phần soạn bài Ngữ văn 7 theo bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, với những gợi ý trả lời rõ ràng, dễ hiểu, giúp các em khám phá vẻ đẹp của tình bạn chân thành và bài học ý nghĩa về sự tôn trọng những khác biệt giữa mỗi người.

Ngữ văn 7, tập 1 · Kết nối tri thức với cuộc sống

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả

Cư-rô-ya-na-gi Tê-sư-cô (Kuroyanagi Tetsuko) sinh năm 1933, là nhà văn thiếu nhi, diễn viên và người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng của Nhật Bản. Bà được biết đến rộng rãi qua cuốn sách Tốt-tô-chan bên cửa sổ, tác phẩm giàu ý nghĩa về trẻ em, tình bạn và giáo dục.

2. Tác phẩm

• Xuất xứ: Trích cuốn Tốt-tô-chan bên cửa sổ, bản dịch tiếng Việt của Trương Thùy Lan.

• Thể loại: Văn bản tự sự, trích từ tác phẩm mang tính tự truyện.

• Nhân vật chính: Tốt-tô-chan và Ya-ma-mô-tô Ya-sư-a-ki.

• Nội dung chính: Kể về việc Tốt-tô-chan giúp người bạn Ya-sư-a-ki có đôi chân bị bại liệt trèo lên ngôi nhà trên cây của mình. Qua đó, văn bản làm nổi bật tình bạn chân thành, sự cảm thông và tinh thần giúp đỡ lẫn nhau.

3. Tóm tắt văn bản

Tốt-tô-chan quen Ya-sư-a-ki, một cậu bé mắc bệnh bại liệt. Với mong muốn chia sẻ niềm vui với bạn, Tốt-tô-chan mời Ya-sư-a-ki đến thăm ngôi nhà trên cây của mình. Việc trèo lên cây gặp nhiều khó khăn vì Ya-sư-a-ki không thể vận động đôi chân bình thường. Tuy nhiên, Tốt-tô-chan không bỏ cuộc mà kiên trì tìm cách giúp bạn. Cuối cùng, hai người cũng lên được ngôi nhà trên cây và cùng tận hưởng niềm vui. Câu chuyện thể hiện tình bạn trong sáng, lòng cảm thông và sự sẻ chia giữa những đứa trẻ.

II. TRẢ LỜI CÂU HỎI ĐỌC HIỂU

Câu 1. Đề tài của văn bản.

Trả lời:

Đề tài của văn bản là tình bạn giữa trẻ em. Qua câu chuyện về Tốt-tô-chan và Ya-sư-a-ki, tác giả thể hiện vẻ đẹp của tình bạn chân thành, sự cảm thông và tinh thần giúp đỡ người khác vượt qua khó khăn.

Câu 2. Những chi tiết miêu tả suy nghĩ của nhân vật Tốt-tô-chan về Ya-ma-mô-tô Ya-sư-a-ki.

Trả lời:

Những suy nghĩ tiêu biểu của Tốt-tô-chan về Ya-sư-a-ki gồm:

• Ban đầu, Tốt-tô-chan tưởng bạn cố tình đi khập khiễng.

• Khi nhận ra tình trạng của Ya-sư-a-ki, Tốt-tô-chan hiểu rằng việc giúp bạn trèo lên cây khó khăn hơn mình tưởng.

• Tốt-tô-chan băn khoăn tìm cách đưa bạn lên ngôi nhà trên cây vì muốn chia sẻ với bạn những điều thú vị ở đó.

• Dù gặp khó khăn, Tốt-tô-chan vẫn quyết tâm giúp bạn thực hiện mong muốn.

Những suy nghĩ ấy cho thấy Tốt-tô-chan là cô bé hồn nhiên, giàu lòng cảm thông, biết quan tâm đến cảm xúc của người khác và luôn cố gắng thực hiện điều tốt đẹp cho bạn mình.

Câu 3. Đặc điểm tính cách của hai nhân vật Tốt-tô-chan và Ya-ma-mô-tô Ya-sư-a-ki.

Trả lời:

• Tốt-tô-chan: Hồn nhiên, thân thiện, giàu lòng cảm thông và hết lòng vì bạn bè. Khi biết Ya-sư-a-ki gặp khó khăn trong việc vận động, cô bé không xa lánh hay chế giễu mà chủ động kết bạn, kiên trì tìm cách giúp bạn trèo lên cây.

• Ya-ma-mô-tô Ya-sư-a-ki: Chân thành, thẳng thắn, cởi mở và lịch sự. Cậu chia sẻ với Tốt-tô-chan về hoàn cảnh của mình, đồng thời vui vẻ đón nhận sự giúp đỡ của bạn.

Hai nhân vật có những nét tính cách riêng nhưng đều góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của tình bạn trong sáng, chân thành và không có sự phân biệt.

Câu 4. Bài học cuộc sống được gợi ra từ câu chuyện.

Trả lời:

Câu chuyện giúp em nhận ra rằng mỗi người đều có những điểm khác biệt và khó khăn riêng. Vì vậy, chúng ta cần biết tôn trọng sự khác biệt, cảm thông, sẻ chia và giúp đỡ những người xung quanh bằng sự chân thành. Đôi khi, một hành động quan tâm nhỏ bé cũng có thể đem lại niềm vui lớn lao cho người khác. Đồng thời, mỗi người cần được khuyến khích phát triển khả năng, theo đuổi sở thích và khám phá thế giới theo cách riêng của mình.

III. TỔNG KẾT

1. Nội dung

Văn bản ca ngợi tình bạn trong sáng giữa Tốt-tô-chan và Ya-sư-a-ki, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của lòng cảm thông, sự kiên trì và tinh thần giúp đỡ người khác. Qua câu chuyện, tác giả gửi gắm thông điệp về việc tôn trọng sự khác biệt và tạo điều kiện để mỗi người được sống vui vẻ, tự tin.

2. Nghệ thuật

• Kể chuyện tự nhiên, gần gũi với thế giới trẻ thơ.

• Miêu tả tâm lí nhân vật qua suy nghĩ, lời nói và hành động.

• Xây dựng tình huống giàu ý nghĩa, làm nổi bật sự kiên trì và lòng cảm thông.

• Ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu cảm xúc.

Thông điệp: Tình bạn chân thành không nằm ở sự giống nhau mà được tạo nên từ lòng thấu hiểu, sự tôn trọng và mong muốn cùng nhau vượt qua khó khăn.