🌱KHÚC HÁT TRONG VEO CỦA TUỔI THƠ BỊ LÃNG QUÊN TRONG TRUYỆN NGẮN “LÀM BẠN VỚI BẦU TRỜI” CỦA NGUYỄN NHẬT ÁNH
[…]
– Sao ba hay đánh mắng em vậy anh? – Thằng Tèo ngồi nhấp nhổm trên lưng anh, ngây thơ hỏi.
– Chắc tại ba say rượu.
– Tại sao ba say rượu?
– Thì tại ba…uống rượu.
– Tại sao ba uống rượu?
Đối với Tí, đó là câu hỏi quá khó. Ở tuổi của Tí, làm sao nó biết được người lớn có vô số lý do để tìm đến hơi men, trong đó có lý do mượn rượu giải sầu. Tí không biết. Nhưng nó biết một câu tục ngữ nó vẫn nghe người lớn nói. Thế là nó vui vẻ giải thích cho em nó:
– Người ta thường nói “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” đó em.
– Vậy ba đánh em là vì ba thương em hả anh?
– Chứ gì nữa.
– Nhưng ba đánh đau quá anh à. – Tèo sờ tay xuống mông xuýt xoa – Em muốn ba thương em in ít thôi. Như vậy ba sẽ nhẹ tay hơn.
Nghe em nói mà thằng Tí rơm rớm nước mắt. Nó lớn hơn thằng Tèo bốn tuổi nên nó cũng khôn hơn. Ngay cả nó, nó cũng đâu có muốn ba nó thương nó theo kiểu ba nó thương thằng Tèo. Nó chỉ nói để em nó vui. Tự nhiên, nó thấy ân hận. Nó có cảm giác như nó đang dối gạt em mình. Tí không dám đưa tay gạt nước mắt, sợ thằng Tèo biết nó khóc. Nó xốc thằng bé trên lưng, lếch thếch đi. Tí cứ đi, đi mãi. Nó cũng chẳng biết đi đâu, chỉ khi nào mỏi chân thì thả thằng em xuống.
Suốt tuổi ấu thơ của mình, những chuyện mắng mỏ hay đòn roi mà thằng Tèo phải chịu một cách bất công cứ lặp đi lặp lại. Nhưng Tèo không cảm thấy khổ tâm lắm. Nó nghĩ đó là cách ba nó thương nó dù đối với nó, kiểu thương của ông thật kỳ cục và thật lòng thì nó thích ba nó thương nó theo kiểu mẹ nó thương nó hơn.[…]
Tí ngồi nhìn em, đầu nghĩ lung. Thỉnh thoảng nó phẩy tay đuổi mấy con ruồi đậu trên chóp mũi của thằng bé.
Tèo vẫn ngủ say trong nắng hè oi ả. Nó nằm mơ thấy ba nó bớt thương nó hơn. Ba nó không còn đánh nó nữa. Nếu hôm nào say xỉn, ba nó lỡ tay đánh nó thì cũng chỉ giả vờ giơ cây roi lên thật cao nhưng khi quất roi xuống mông nó, ba nó quất nhẹ hều. Y như gãi ngứa.
[…]
Thằng Tí thấy thằng Tèo vừa ngủ vừa cười, bụng không biết thằng này mơ thấy gì mà vui vẻ thế. Thắc mắc xong, nó lại ngạc nhiên: Ờ, chẳng khi nào nó thấy thằng Tèo tỏ ra buồn bã. Nó vẫn sống hồn nhiên như cây cỏ, xem chuyện nó bị ba ghẻ lạnh, đánh mắng là chuyện tự nhiên, không gì phải sầu não.
Nghĩ tới nghĩ lui một hồi, Tí sung sướng phát hiện ra chân lý: Chắc tại thằng Tèo là đứa có tâm hồn trong sáng, mơ mộng. Trong mắt một đứa như vậy, cuộc sống bao giờ cũng đẹp.
(Trích Làm bạn với bầu trời- Nguyễn Nhật Ánh, Nhà xuất bản Trẻ, 2019)
Chú thích : Nguyễn Nhật Ánh là một trong những nhà văn nổi tiếng được nhiều người yêu mến. Những tác phẩm của ông thường rất nhẹ nhàng, dung dị và đời thường. Nhưng ẩn sau đó là triết lý nhân sinh vô cùng ý nghĩa. Mỗi một tác phẩm đọng lại trong lòng độc giả rất nhiều dư vị cảm xúc.
( Làm bạn với bầu trời là một trong những tác phẩm thành công của Nguyễn Nhật Ánh. Câu chuyện xoay quanh Tèo – một cậu bé phải chịu đựng nhiều thương tổn và bất hạnh trong cuộc sống. Mà nguyên nhân đều xuất phát từ sự ích kỷ và sai lầm của người lớn. Mẹ Tèo sinh em ra nhưng không có khả năng nuôi nên đã gửi con lại cho chị dâu là dì Hảo, rồi đi biệt xứ. Dượng Quế – chồng dì Hảo, đi làm ăn xa nhà. Đến khi quay trở về lại nghi ngờ xuất thân của Tèo, nghĩ em là con riêng của vợ. Bởi vậy, tuổi thơ của Tèo lớn lên trong sự nghi kỵ và ghẻ lạnh của dượng Quế. Nhưng may mắn cho Tèo, thằng Tí lại rất thương em mình. Đoạn trích dưới đây nói về việc Tí cõng Tèo chạy trốn khi Tèo bị dượng Quế đánh đòn…)
🌱Trong cuộc đời, có những câu chuyện không ồn ào nhưng lại khiến người ta lặng đi vì xúc động. Đó là những trang viết khơi dậy trong lòng ta niềm thương cảm, khiến ta tin rằng giữa muôn vàn bất công, tình người vẫn là ánh sáng không bao giờ tắt. “Làm bạn với bầu trời” của Nguyễn Nhật Ánh là một câu chuyện như thế, một bản đồng dao của tuổi thơ buồn nhưng thấm đẫm tình yêu thương, nơi những đứa trẻ bị bỏ rơi vẫn biết cách mỉm cười và nhìn cuộc đời bằng ánh mắt trong veo. Đọc truyện, ta không chỉ thấy nỗi đau mà còn thấy cả niềm tin vào sự tử tế, thứ luôn tồn tại dù chỉ trong trái tim bé nhỏ nhất.
🌱 Nguyễn Nhật Ánh là nhà văn của tuổi thơ, là người đã dành trọn đời mình để viết về thế giới trẻ con với tất cả sự thấu hiểu và nhân hậu. Từ Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Mắt biếc đến Ngồi khóc trên cây, những trang văn của ông luôn ẩn chứa vẻ đẹp của tình yêu thương, sự bao dung và niềm hy vọng. Làm bạn với bầu trời, tác phẩm xuất bản năm 2019, tiếp tục là một minh chứng cho tấm lòng nhân ái ấy. Câu chuyện kể về cậu bé Tèo bất hạnh, phải chịu đựng đòn roi và sự ghẻ lạnh từ người lớn, nhưng nhờ tình yêu thương của người anh Tí và tâm hồn trong sáng của chính mình, em vẫn giữ được niềm tin vào điều tốt đẹp. Đoạn trích dưới đây là một trong những phần xúc động nhất của truyện, khi Tí cõng Tèo bỏ đi sau những trận đòn, và giữa nỗi đau ấy, hai tâm hồn nhỏ vẫn tỏa sáng bằng sự hồn nhiên và thương yêu vô bờ.
🌱 Nguyễn Nhật Ánh là người kể chuyện của tuổi thơ, là nhà văn luôn nhìn thế giới bằng đôi mắt trong veo và một trái tim chan chứa yêu thương. Trong hàng trăm tác phẩm của ông, ta dễ dàng bắt gặp những phận đời bé nhỏ, những đứa trẻ chịu thiệt thòi nhưng vẫn biết mỉm cười, vẫn tin vào điều tốt đẹp. Truyện ngắn “Làm bạn với bầu trời” là một minh chứng tiêu biểu. Bằng giọng văn nhẹ nhàng mà thấm thía, nhà văn đã kể về tuổi thơ đầy thương tổn của cậu bé Tèo, đồng thời ngợi ca sức mạnh của tình thương và sự hồn nhiên trong sáng, thứ ánh sáng diệu kỳ có thể hóa giải mọi đắng cay trong cuộc đời.
🌱 Đoạn trích kể về hai anh em Tí và Tèo, hai đứa trẻ sống trong cùng một mái nhà nhưng lại có số phận thật khác nhau. Tèo là đứa con bị ghẻ lạnh, chịu nhiều oan ức bởi người cha, thật ra là dượng, luôn nghi ngờ, giận dữ và say xỉn. Tuổi thơ của em gắn liền với đòn roi, với nước mắt, với những cơn say của người lớn mà em chẳng thể hiểu nổi. Nguyễn Nhật Ánh không miêu tả cảnh đánh đập một cách dữ dội, ông chỉ lặng lẽ để Tèo cất lên những câu hỏi ngây ngô: “Sao ba hay đánh mắng em vậy anh?”, “Tại sao ba uống rượu?”… Chính sự ngây thơ ấy khiến người đọc quặn lòng. Bởi trong từng câu hỏi hồn nhiên kia là tiếng kêu thầm của một đứa trẻ đang tìm kiếm tình thương, là sự hoang mang của một tâm hồn nhỏ bé không hiểu nổi vì sao người lớn lại có thể khiến mình đau đến vậy.
🌱 Tí, người anh cùng cha khác mẹ, hiểu rõ hoàn cảnh éo le của em. Khi Tèo hỏi, Tí chỉ biết trả lời bằng một câu tục ngữ: “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi.” Đó không phải là triết lý của tuổi nhỏ, mà là một cách nói dối đầy thương yêu. Tí biết rõ đó không phải là “thương”, nhưng vẫn cố làm cho em tin rằng ba đánh em là vì thương. Bởi cậu sợ rằng nếu Tèo biết sự thật, rằng dượng Quế ghét bỏ em, thì trái tim nhỏ bé ấy sẽ vỡ tan. Khi “nghe em nói mà thằng Tí rơm rớm nước mắt”, người đọc cũng thấy lòng mình nhói đau. Nước mắt ấy không chỉ là sự đồng cảm của một người anh, mà còn là giọt nước mắt của một tâm hồn non nớt hiểu được sự tàn nhẫn của người lớn mà không thể làm gì để thay đổi.
🌱 Cảnh Tí cõng em đi, “lếch thếch mãi, chẳng biết đi đâu” là một hình ảnh rất Nguyễn Nhật Ánh, nhỏ bé, giản dị mà lay động. Đó không chỉ là cuộc chạy trốn khỏi đòn roi mà còn là hành trình tìm đến một chút yên bình cho tuổi thơ. Trong khoảnh khắc ấy, hai anh em nương tựa vào nhau như hai mảnh ghép lạc lõng trong một thế giới người lớn quá khắc nghiệt. Tình yêu thương giữa chúng là điểm sáng duy nhất, là sợi chỉ đỏ giữ cho câu chuyện khỏi chìm vào tuyệt vọng. Chính tình anh em ấy, chân thành và thầm lặng, đã cứu rỗi cả tuổi thơ đầy bóng tối của Tèo.
🌱 Thế nhưng, điều khiến người đọc cảm phục nhất không chỉ là tình cảm của Tí mà là sức mạnh tinh thần của Tèo. Dù phải chịu bao cay đắng, Tèo vẫn giữ được tâm hồn hồn nhiên, lạc quan. Trong giấc ngủ trưa hè, Tèo mơ thấy “ba bớt thương nó hơn”, một ước mơ ngộ nghĩnh mà đau đến nhói lòng. Một đứa trẻ chỉ mong cha “bớt thương” để bớt bị đánh, có nỗi đau nào ngọt ngào hơn thế, có cách nào nói về tổn thương mà vẫn hiền lành đến vậy? Nhưng trong giấc mơ ấy, ta cũng thấy ánh sáng của niềm tin. Tèo vẫn tin rằng ba mình có thể thay đổi, vẫn mong một ngày nào đó được yêu thương đúng nghĩa. Sự trong sáng ấy khiến em trở thành một biểu tượng cho vẻ đẹp của tâm hồn trẻ thơ, nơi tổn thương không giết chết lòng nhân hậu, nơi nỗi đau không thể làm hoen ố niềm tin.
🌱 Khi nhận ra “chắc tại thằng Tèo là đứa có tâm hồn trong sáng, mơ mộng. Trong mắt một đứa như vậy, cuộc sống bao giờ cũng đẹp”, Tí cũng đã lớn lên một chút. Cậu nhận ra giá trị của lòng bao dung và sự hồn nhiên, thứ mà người lớn thường đánh mất. Qua phát hiện ấy, Nguyễn Nhật Ánh gửi đến người đọc một triết lý sâu sắc: chỉ những ai còn giữ được trong mình ánh sáng của tâm hồn trẻ thơ mới có thể nhìn cuộc đời bằng đôi mắt trong veo và tin tưởng.
🌱 Làm bạn với bầu trời không chỉ là câu chuyện về hai đứa trẻ đáng thương mà còn là bản nhạc về lòng nhân ái. “Bầu trời” trong nhan đề không chỉ là không gian để mơ mộng mà còn là biểu tượng cho tự do, cho niềm tin và sự trong sạch của tâm hồn. Dù sống trong căn nhà chật hẹp, dù bị ghẻ lạnh, Tèo vẫn biết “làm bạn với bầu trời”, nghĩa là vẫn biết mở lòng đón nhận ánh sáng và hy vọng.
🌱 Nguyễn Nhật Ánh đã dùng một giọng văn dịu dàng, không kịch tính, không bi lụy để kể về những điều đau đớn nhất. Chính sự bình dị ấy khiến tác phẩm trở nên thấm thía. Đằng sau những câu chuyện tưởng chừng “cho trẻ con đọc” là những bài học cho người lớn, rằng không ai có quyền lấy danh nghĩa “thương con” để làm tổn thương con, rằng trong mọi đứa trẻ đều có một thế giới mong manh cần được chở che bằng yêu thương chứ không phải bằng roi vọt.
🌱 Tác phẩm khép lại bằng hình ảnh thằng Tí nhìn em ngủ và mỉm cười. Ở đó, không còn chỉ là nỗi xót xa mà còn là niềm tin. Niềm tin rằng những tâm hồn trong trẻo như Tèo sẽ mãi là bầu trời xanh trong của cuộc sống, là minh chứng cho điều thiện, cho lòng nhân hậu không bao giờ tắt. Làm bạn với bầu trời vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng Tí và Tèo mà là lời nhắc dịu dàng của Nguyễn Nhật Ánh gửi đến mỗi chúng ta: hãy giữ trong tim mình một khoảng trời xanh, nơi không có đòn roi, nghi kỵ, mà chỉ có tình thương và sự bao dung. Bởi chỉ khi ta biết yêu thương như một đứa trẻ, cuộc đời mới thật sự đáng sống.
Nguồn ảnh minh họa: Sưu tầm
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu – Học chuẩn, thi chuẩn
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: Ngõ 123, Thuỵ Phương, Bắc Từ Liêm, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu
