“Ngọc nữ về tay chân chủ” là một truyện truyền kì đặc sắc, hấp dẫn người đọc bởi sự đan xen giữa thế giới cõi tiên kì ảo và những câu chuyện rất gần với đời sống con người. Qua màn kén rể đầy hài hước của Ngọc Hoàng, tác phẩm không chỉ châm biếm những kẻ bất tài nhưng thích khoe khoang, mà còn gửi gắm bài học sâu sắc về trách nhiệm của người đứng đầu. Trong bài viết này, Học văn Cô Diệu Thu sẽ giúp học sinh khám phá cốt truyện, nhân vật, tình huống truyện cùng những giá trị nội dung và nghệ thuật nổi bật của “Ngọc nữ về tay chân chủ”.
I.Tìm hiểu văn bản Ngọc nữ về tay chân chủ
1. Thể loại
– Văn bản Ngọc nữ về tay chân chủ thuộc thể loại truyện truyền kì.
2. Xuất xứ
– “Ngọc nữ về tay chân chủ” được rút ra từ tập Thánh Tông di thảo – tập sách được viết bằng chư Hán, gổm 19 tác phẩm, có cả truyền kì, ngụ ngôn và tạp kí.
– Hiện nay, các nhà nghiện cửu chưa thống nhất ý kiến vể tác giả, thời điểm sáng tác của tập Thánh Tông di thảo.
3. Phương thức biểu đạt
– Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm.
4. Bố cục đoạn trích
– Phần 1 (từ đầu đến…ứng tuyển): Lí do mở lầu “Đãi Phượng lâu”.
– Phần 2 (tiếp theo đến…chừng nào): Cuộc trò chuyện đầy tính khoe khoang của hai vị thần trước Ngọc Hoàng.
– Phần 3 (đoạn còn lại): Quyết định của Ngọc Hoàng.
5. Giá trị nội dung
– Truyện “Ngọc nữ về tay chân chủ” kể chuyện Ngọc Hoàng kén rể có rất nhiều kẻ đến cầu hôn nhưng họ đều chỉ là những kẻ tầm thường vô tích sự “một gáo nước đã khoe nhiều, một nắm đất đã khoe lớn”. Truyện chê cười đám người bất tài lại hay ra vẻ nhưng còn hướng sự chê trách về phía Ngọc Hoàng, với trách nhiệm quản lý cao nhất trên “thiên đình” lại để có những vị thần hèn kém như vậy. Truyện còn là một ẩn ý: với những người ở ngôi vị cao nhất nếu không hoàn thành nhiệm vụ thì hậu quả sẽ đến ngay với bản thân, gia đình, con cháu mình.
6. Giá trị nghệ thuật
– Các chi tiết kì ảo hấp dẫn, lôi cuốn.
– Cốt truyện li kì, thú vị.
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản Ngọc nữ về tay chân chủ
1. Đặc điểm của cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian, lời người kể chuyện và nhân vật
– Đặc điểm cốt truyện: mô phỏng cốt truyện dân gian, được tổ chức theo chuỗi sự kiện được sắp xếp theo trật tự tuyến tính.
– Nhân vật: Ngọc Hoàng Thượng Đế, Ngọc Tỳ, Sơn thần, Thủy thần,…
– Không gian: có sự pha trộn giữa cõi trần và cõi tiên.
– Thời gian: cõi tiên nơi mọi thứ không biến đổi, không giới hạn.
– Lời người kể chuyện: Ngôi thứ ba, điểm nhìn toàn tri.
– Lời nhân vật của một truyện truyền kì: sử dụng nhiều điển cố, điển tích
2. Tình huống truyện
– Ngọc Hoàng kén rể, Sơn thần và Thủy thần đến thể hiện tài năng.
+ Sơn thần: “xua tay lên quãng không, chỉ vào cung tuyết lập tức biến thành gò núi”..
+ Thủy thần: “thè lưỡi như phù bỗng vạn ngõ vàn cửa biến thành biển”…
Khóa học ngữ văn
