Gợi ý đáp án đề khảo sát Ngữ văn 7 Hà Nội ngày 11/11/2026 giúp học sinh đối chiếu bài làm, xác định những ý trọng tâm và rút kinh nghiệm sau kì khảo sát chất lượng đợt 1, năm học 2026–2027.
Đề khảo sát sử dụng ngữ liệu bài thơ Mùa thu may áo của tác giả Huỳnh Mai Liên, theo thông tin đề được cung cấp. Nội dung tập trung kiểm tra kĩ năng đọc hiểu thơ năm chữ và viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ.
Dưới đây, Học Văn Cô Diệu Thu tổng hợp gợi ý đáp án tham khảo cho cả hai phần Đọc hiểu và Viết, kèm hướng dẫn phân bổ điểm và dàn ý chi tiết.
Lưu ý: Đây là gợi ý đáp án tham khảo, không phải đáp án hoặc hướng dẫn chấm chính thức của Sở GD&ĐT Hà Nội. Học sinh có thể có những cách diễn đạt khác nếu đúng yêu cầu và có căn cứ phù hợp.
I. Thông tin đề khảo sát chất lượng Ngữ văn 7 Hà Nội
| Nội dung | Thông tin |
|---|---|
| Kì khảo sát | Khảo sát chất lượng học sinh lớp 7 – Đợt 1 |
| Năm học | 2026–2027 |
| Đơn vị tổ chức | Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội |
| Ngày khảo sát | 11/11/2026 |
| Môn | Ngữ văn 7 |
| Thời gian làm bài | 90 phút |
| Ngữ liệu theo đề được cung cấp | Mùa thu may áo – Huỳnh Mai Liên |
| Phần I | Đọc hiểu – 6,0 điểm |
| Phần II | Viết – 4,0 điểm |
Đề khảo sát hướng đến việc đánh giá khả năng nhận biết đặc điểm thể thơ, xác định từ ngữ, phân tích tác dụng nghệ thuật và cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên.
Bên cạnh đó, phần Viết yêu cầu học sinh biết bộc lộ cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của một bài thơ.
II. Gợi ý đáp án phần Đọc hiểu (6,0 điểm)
Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thể thơ và dấu hiệu nhận biết
Gợi ý đáp án:
1. Thể thơ (0,5 điểm)
Bài thơ Mùa thu may áo được viết theo thể thơ năm chữ (thơ ngũ ngôn).
2. Dấu hiệu nhận biết (0,5 điểm)
- Mỗi dòng thơ có năm tiếng.
- Theo ngữ liệu được cung cấp, bài thơ gồm năm khổ, mỗi khổ có bốn dòng thơ.
- Nhịp thơ linh hoạt, thường ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2, tạo âm hưởng nhẹ nhàng.
- Cách gieo vần góp phần liên kết các dòng thơ và tạo nhạc điệu tự nhiên.
Cách trả lời ngắn gọn:
Bài thơ được viết theo thể thơ năm chữ. Dấu hiệu nhận biết là mỗi dòng thơ có năm tiếng.
Lưu ý khi tự đối chiếu:
Dấu hiệu cơ bản nhất để xác định thơ năm chữ là số tiếng trong mỗi dòng thơ. Các đặc điểm về nhịp và vần có thể dùng để bổ sung khi đề yêu cầu làm rõ hình thức.
Câu 2 (1,0 điểm). Chỉ ra bốn từ ngữ chỉ thiên nhiên
Gợi ý đáp án:
Học sinh có thể lựa chọn bốn từ ngữ được cung cấp trong ngữ liệu:
- Nước hồ.
- Cành cây.
- Hoa.
- Chiếc lá.
Ngoài ra, có thể lựa chọn những từ ngữ phù hợp khác xuất hiện trong văn bản như “mùa thu”, “gió”, “hạt cốm”.
Phân bổ điểm tham khảo:
Mỗi từ ngữ đúng được 0,25 điểm.
Lưu ý: Đề yêu cầu bốn từ ngữ nên học sinh cần nêu đủ bốn. Không nên chép nguyên cả dòng thơ nếu không cần thiết.
Câu 3 (1,5 điểm). Phân tích hiệu quả của việc sử dụng từ láy
Gợi ý đáp án:
1. Xác định từ láy (0,5 điểm)
Hai từ láy được sử dụng là “êm đềm” và “se sẽ”.
2. Tác dụng nghệ thuật (0,25 điểm)
Các từ láy góp phần tăng sức gợi hình, gợi cảm và tạo âm hưởng nhẹ nhàng, mềm mại cho lời thơ.
3. Tác dụng nội dung (0,5 điểm)
- “Êm đềm”: Gợi không gian phố cổ thanh bình, dịu nhẹ và thơ mộng trong sắc nắng vàng mùa thu.
- “Se sẽ”: Gợi chuyển động rất nhẹ, rất khẽ của chiếc lá rơi, làm nổi bật vẻ yên ả, tĩnh lặng của cảnh vật.
4. Tình cảm của tác giả (0,25 điểm)
Qua đó, nhà thơ thể hiện khả năng quan sát tinh tế, tâm hồn nhạy cảm và tình yêu, sự nâng niu đối với vẻ đẹp mùa thu Hà Nội.
Bài làm tham khảo:
Hai từ láy “êm đềm” và “se sẽ” góp phần tăng sức gợi hình, gợi cảm, tạo nên âm hưởng nhẹ nhàng, mềm mại cho lời thơ. Từ “êm đềm” gợi không gian phố cổ thanh bình, thơ mộng trong sắc nắng thu dịu nhẹ. Trong khi đó, từ “se sẽ” diễn tả chuyển động rất khẽ của chiếc lá rơi, làm nổi bật vẻ yên ả của thiên nhiên. Qua đó, tác giả thể hiện sự quan sát tinh tế và tình yêu tha thiết đối với mùa thu Hà Nội.
Công thức ghi nhớ:
TỪ LÁY → TÁC DỤNG NGHỆ THUẬT → NỘI DUNG → TÌNH CẢM TÁC GIẢ
Câu 4 (1,0 điểm). Cảm nhận hình ảnh mùa thu Hà Nội
Gợi ý đáp án:
Việc tưởng tượng mùa thu băn khoăn lựa chọn màu sắc để may áo khiến hình ảnh mùa thu Hà Nội trở nên sinh động và hấp dẫn.
Thứ nhất, mùa thu hiện lên gần gũi, đáng yêu. (0,25 điểm)
Mùa thu được nhân hóa như một con người biết suy nghĩ, lựa chọn và băn khoăn.
Nhờ vậy, thiên nhiên trở nên có hồn, sinh động và gần gũi.
Thứ hai, mùa thu mang vẻ đẹp duyên dáng, đa sắc màu. (0,5 điểm)
Bức tranh mùa thu hiện lên với những màu sắc hài hòa:
- Sắc xanh của nước hồ, cây cối và hạt cốm.
- Sắc vàng ấm áp của nắng thu.
- Sắc trắng tinh khôi của những bông hoa.
Những sắc màu ấy góp phần tạo nên vẻ đẹp dịu dàng, thơ mộng của mùa thu Hà Nội.
Thứ ba, thể hiện tình cảm tác giả. (0,25 điểm)
Qua cách hình dung độc đáo, nhà thơ bộc lộ trí tưởng tượng phong phú, sự cảm nhận tinh tế và tình yêu mùa thu Hà Nội.
Bài làm tham khảo:
Hình ảnh mùa thu băn khoăn lựa chọn màu sắc để “may áo” khiến mùa thu Hà Nội hiện lên sinh động, gần gũi và đáng yêu như một con người. Đồng thời, mùa thu còn mang vẻ đẹp duyên dáng, thơ mộng với sắc xanh của nước hồ, cây cối, hạt cốm; sắc vàng của nắng và sắc trắng của hoa. Qua đó, nhà thơ thể hiện trí tưởng tượng phong phú, tâm hồn nhạy cảm cùng tình yêu tha thiết đối với cảnh sắc mùa thu Hà Nội.
Câu 5 (1,5 điểm). Chia sẻ về một cảnh đẹp quê hương khiến em ấn tượng
Yêu cầu:
Học sinh viết khoảng 5–7 dòng, giới thiệu một cảnh đẹp quê hương và lí giải vì sao bản thân ấn tượng với cảnh đẹp ấy.
Gợi ý phân bổ điểm:
| Tiêu chí | Điểm |
|---|---|
| Giới thiệu cảnh đẹp quê hương | 0,25 |
| Nêu những nét đặc sắc, nổi bật | 0,50 |
| Lí giải vì sao bản thân ấn tượng | 0,50 |
| Diễn đạt rõ ràng, phù hợp dung lượng | 0,25 |
| Tổng | 1,50 |
Bài làm tham khảo:
Trong những cảnh đẹp của quê hương, em ấn tượng nhất với Hồ Gươm vào một buổi sáng mùa thu. Mặt hồ trong xanh, phẳng lặng như tấm gương lớn phản chiếu bầu trời cao rộng. Những hàng cây ven hồ nghiêng mình trong làn gió nhẹ, còn ánh nắng vàng dịu dàng trải trên mặt nước. Xa xa, Tháp Rùa hiện lên cổ kính, trầm mặc giữa không gian yên bình. Em yêu khung cảnh ấy bởi vẻ đẹp thơ mộng và những giá trị lịch sử, văn hóa gắn bó với Thủ đô. Mỗi lần ngắm nhìn Hồ Gươm, em lại cảm thấy thêm tự hào và yêu mến quê hương mình.
Lưu ý: Học sinh không cần lựa chọn cảnh đẹp nổi tiếng. Một cánh đồng, dòng sông hoặc con đường quen thuộc cũng có thể trở thành đối tượng miêu tả giàu cảm xúc.
III. Gợi ý đáp án phần Viết (4,0 điểm)
Đề bài
Viết một đoạn văn khoảng 200 chữ ghi lại cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ Mùa thu may áo của Huỳnh Mai Liên.
1. Xác định yêu cầu
Về hình thức:
- Viết thành một đoạn văn.
- Dung lượng khoảng 200 chữ.
- Diễn đạt rõ ràng, mạch lạc.
- Sử dụng ngôi xưng phù hợp để bộc lộ cảm xúc.
Về nội dung:
Học sinh cần ghi lại cảm xúc chân thành trước vẻ đẹp mùa thu Hà Nội được thể hiện trong bài thơ.
Đồng thời, có thể đề cập những đặc sắc nghệ thuật góp phần tạo nên cảm xúc ấy.
Lưu ý: Đây là dạng đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc thơ. Vì vậy, bài làm cần thể hiện rung động cá nhân, không chỉ liệt kê các biện pháp nghệ thuật.
2. Dàn ý chi tiết đoạn văn 200 chữ
a. Mở đoạn: Giới thiệu tác phẩm và cảm xúc chung
- Giới thiệu bài thơ Mùa thu may áo của Huỳnh Mai Liên.
- Bày tỏ cảm xúc yêu thích, say mê và rung động trước vẻ đẹp dịu dàng, trong trẻo của mùa thu Hà Nội.
b. Thân đoạn: Bộc lộ cảm xúc về nội dung và nghệ thuật
Cảm xúc về nội dung
Thứ nhất, ấn tượng trước hình ảnh mùa thu đi may áo.
- Mùa thu được nhân hóa như một con người đang băn khoăn lựa chọn màu sắc.
- Hình ảnh độc đáo khiến mùa thu hiện lên duyên dáng, gần gũi và đáng yêu.
- Gợi sự thích thú trước trí tưởng tượng phong phú của nhà thơ.
Thứ hai, say mê trước bức tranh mùa thu đa sắc màu.
- Sắc xanh trong trẻo của nước hồ, cành cây và hạt cốm.
- Sắc vàng dịu nhẹ, ấm áp của nắng thu.
- Sắc trắng tinh khôi của những bông hoa.
Những sắc màu hài hòa khiến bức tranh mùa thu trở nên sinh động và giàu chất thơ.
Thứ ba, xao xuyến trước không gian mùa thu thanh bình.
- Phố cổ chìm trong sắc nắng vàng êm đềm.
- Chiếc lá khẽ rơi trong không gian tĩnh lặng.
- Cánh diều và làn gió góp phần tạo nên âm thanh vui tươi của thiên nhiên.
Qua đó, mùa thu Hà Nội hiện lên bình dị nhưng đầy sức cuốn hút.
Cảm xúc về nghệ thuật
- Thể thơ năm chữ, nhịp điệu nhẹ nhàng, linh hoạt.
- Ngôn ngữ trong sáng, gần gũi và giàu sức gợi.
- Hình ảnh thơ độc đáo, giàu màu sắc.
- Biện pháp nhân hóa khiến thiên nhiên trở nên có hồn.
- Các từ láy “tha thướt”, “êm đềm”, “se sẽ” góp phần diễn tả vẻ đẹp mềm mại, thanh bình của cảnh vật.
Nhận xét về tình cảm và tài năng của tác giả
- Thể hiện tình yêu tha thiết đối với thiên nhiên và Hà Nội.
- Bộc lộ sự nâng niu, trân trọng những vẻ đẹp bình dị.
- Cho thấy khả năng quan sát tinh tế và trí tưởng tượng phong phú.
- Thể hiện tài năng sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc.
c. Kết đoạn: Khẳng định cảm xúc và liên hệ bản thân
- Khẳng định ấn tượng sâu sắc trước vẻ đẹp mùa thu Hà Nội.
- Bày tỏ tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương.
- Nhận thức trách nhiệm trân trọng, bảo vệ và gìn giữ cảnh đẹp thiên nhiên.
3. Bài văn mẫu khoảng 200 chữ
Bài thơ Mùa thu may áo của Huỳnh Mai Liên đã để lại trong em những rung động đẹp đẽ về mùa thu Hà Nội dịu dàng, trong trẻo. Ngay từ nhan đề, em đã thích thú trước hình ảnh mùa thu được nhân hóa như một người thợ may đang băn khoăn lựa chọn sắc màu cho chiếc áo của mình. Dưới ngòi bút tinh tế của nhà thơ, bức tranh thu hiện lên thật duyên dáng với sắc xanh của nước hồ, cành cây, hạt cốm; sắc vàng ấm áp của nắng và sắc trắng tinh khôi của hoa. Em đặc biệt xao xuyến trước không gian phố cổ “êm đềm”, nơi chiếc lá rơi “se sẽ” giữa khung cảnh thanh bình. Những từ láy giàu sức gợi cùng thể thơ năm chữ có nhịp điệu nhẹ nhàng khiến lời thơ như một khúc nhạc êm ái. Đặc biệt, biện pháp nhân hóa giúp thiên nhiên trở nên gần gũi, có tâm hồn và sức sống riêng. Qua bài thơ, em cảm nhận được tình yêu Hà Nội tha thiết và trí tưởng tượng phong phú của tác giả. Tác phẩm khiến em thêm yêu những vẻ đẹp bình dị và mong muốn gìn giữ cảnh sắc quê hương.
4. Những lỗi cần tránh khi viết đoạn văn cảm xúc
Lỗi 1. Chỉ kể lại nội dung bài thơ.
Đoạn văn cần bộc lộ cảm xúc, không phải tóm tắt những hình ảnh xuất hiện trong tác phẩm.
Lỗi 2. Chỉ phân tích nghệ thuật.
Học sinh cần gắn biện pháp nghệ thuật với cảm xúc và nội dung được thể hiện.
Lỗi 3. Liệt kê quá nhiều hình ảnh.
Nên chọn những hình ảnh tiêu biểu để triển khai cảm nhận.
Lỗi 4. Không thể hiện cảm xúc cá nhân.
Có thể sử dụng những cách diễn đạt như “Em ấn tượng”, “Em thích thú”, “Em xao xuyến” hoặc “Hình ảnh ấy khiến em…”.
Lỗi 5. Viết thành nhiều đoạn văn.
Đề yêu cầu một đoạn văn khoảng 200 chữ nên học sinh cần trình bày thống nhất theo hình thức đoạn văn.
IV. Tổng hợp đáp án nhanh đề khảo sát Ngữ văn 7 Hà Nội
| Câu | Nội dung trọng tâm | Điểm tham khảo |
|---|---|---|
| Đọc hiểu 1 | Thơ năm chữ và dấu hiệu nhận biết | 1,0 |
| Đọc hiểu 2 | Bốn từ ngữ chỉ thiên nhiên | 1,0 |
| Đọc hiểu 3 | Tác dụng từ láy “êm đềm”, “se sẽ” | 1,5 |
| Đọc hiểu 4 | Vẻ đẹp mùa thu Hà Nội qua hình ảnh may áo | 1,0 |
| Đọc hiểu 5 | Cảm nhận về một cảnh đẹp quê hương | 1,5 |
| Viết | Đoạn văn khoảng 200 chữ ghi lại cảm xúc | 4,0 |
| Tổng | 10,0 |
Bảng trên tổng hợp điểm theo đề và gợi ý phân bổ từ tài liệu tham khảo, không phải biểu điểm chính thức.
V. Học sinh lớp 7 cần rút kinh nghiệm gì sau đề khảo sát?
Qua hệ thống câu hỏi được cung cấp, học sinh cần chú ý bốn kĩ năng quan trọng.
Thứ nhất, nhận biết đặc điểm thể thơ. Các em cần nắm chắc cách xác định số tiếng, nhịp điệu và cách gieo vần.
Thứ hai, tìm đúng thông tin trong văn bản. Khi đề yêu cầu bốn từ ngữ, cần xác định đủ bốn từ ngữ phù hợp.
Thứ ba, phân tích tác dụng của từ ngữ và biện pháp tu từ. Câu trả lời nên kết hợp tác dụng nghệ thuật, nội dung và tình cảm tác giả.
Thứ tư, viết đoạn văn cảm xúc có trọng tâm. Học sinh cần biết lựa chọn hình ảnh, bộc lộ cảm xúc và nhận xét nghệ thuật phù hợp với dung lượng đề bài.
Đặc biệt, không nên học thuộc máy móc đáp án. Điều quan trọng là nắm chắc phương pháp để có thể vận dụng với những ngữ liệu mới.
VI. Ôn luyện Ngữ văn 7 cùng Học Văn Cô Diệu Thu
Đề khảo sát Ngữ văn 7 là cơ hội để học sinh đánh giá khả năng đọc hiểu và viết đoạn văn của mình.
Để cải thiện kết quả, các em cần nắm chắc kiến thức về thơ, biết cách phân tích ngôn ngữ nghệ thuật và trình bày câu trả lời đúng trọng tâm.
Thông qua phương pháp Học văn bằng công thức, Học Văn Cô Diệu Thu hướng dẫn học sinh cách nhận diện câu hỏi, tìm ý, lập dàn ý và triển khai bài viết theo từng bước.
Nhờ đó, các em có thể hạn chế lỗi thiếu ý, viết lan man và mất điểm đáng tiếc.
Hi vọng phần gợi ý đáp án đề khảo sát Ngữ văn 7 Hà Nội ngày 11/11/2026 trên đây sẽ giúp học sinh đối chiếu bài làm và rút ra kinh nghiệm cho những lần kiểm tra tiếp theo.
Tất cả những kiến thức trọng tâm, công thức đọc hiểu và phương pháp viết đoạn văn đều được hệ thống trong cuốn Ngữ văn 7 của Học Văn Cô Diệu Thu, giúp các em học chắc kiến thức, nắm vững phương pháp và tự tin chinh phục môn Văn!
Khóa học ngữ văn
