HƯỚNG DẪN PHÂN TÍCH CHỦ ĐỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
1. Khái niệm
Chủ đề là vấn đề cơ bản, vấn đề trung tâm mà tác giả đặt ra trong tác phẩm văn học, thể hiện cách nhìn, cảm xúc và tư tưởng của nhà thơ trước con người, cuộc sống hoặc thiên nhiên.
Phân tích chủ đề một bài thơ hoặc đoạn thơ là quá trình khám phá và lí giải những ý tưởng, cảm xúc chủ đạo cùng thông điệp tư tưởng mà tác giả gửi gắm thông qua hình ảnh, ngôn ngữ và giọng điệu trữ tình.
Khi phân tích chủ đề, các em không chỉ nêu “bài thơ nói về điều gì” mà còn phải chỉ ra bài thơ nói điều đó như thế nào và vì sao điều ấy có ý nghĩa.
Việc phân tích chủ đề của bài thơ hoặc đoạn thơ thường tập trung vào các yếu tố: nhan đề, bố cục và mạch cảm xúc, hình ảnh trung tâm, các từ ngữ mang tính chủ đề, tình cảm và cảm xúc của nhân vật trữ tình.
2. Tìm ý
Để tìm ý cho dạng bài phân tích chủ đề bài thơ hoặc đoạn thơ, các em có thể đặt ra những câu hỏi sau:
– Chủ đề chính của bài thơ hoặc đoạn thơ là gì? Bài thơ hướng tới ca ngợi, bộc lộ hay suy ngẫm về vấn đề nào?
– Nhan đề của bài thơ có ý nghĩa như thế nào? Nhan đề có gợi mở, định hướng hay khái quát chủ đề không?
– Bài thơ được chia thành mấy phần? Mỗi phần thể hiện khía cạnh nào của chủ đề chung?
– Hình ảnh nào là hình ảnh trung tâm của bài thơ hoặc đoạn thơ? Hình ảnh ấy được lặp lại hay phát triển ra sao và có ý nghĩa gì đối với việc thể hiện chủ đề?
– Tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình được bộc lộ như thế nào? Cảm xúc ấy có sự vận động hay thay đổi không?
– Qua đoạn thơ hoặc bài thơ, tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp gì?
– Đoạn thơ gợi cho em những suy nghĩ, tình cảm và trách nhiệm gì đối với bản thân, con người hoặc cuộc sống?
3. Dàn ý
Mở đoạn
– Giới thiệu tác giả và xuất xứ của bài thơ hoặc đoạn thơ.
– Nêu vấn đề nghị luận: khái quát chủ đề chính của bài thơ hoặc đoạn thơ.
Thân đoạn
– Phân tích chủ đề của bài thơ hoặc đoạn thơ dựa trên các phương diện sau:
– Phân tích ý nghĩa của nhan đề và mối liên hệ giữa nhan đề với chủ đề.
– Phân tích bố cục và mạch cảm xúc của bài thơ, chỉ ra sự triển khai chủ đề qua từng phần.
– Làm rõ vai trò của hình ảnh trung tâm và hệ thống hình ảnh thơ trong việc thể hiện chủ đề.
– Phân tích tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình, từ đó làm nổi bật chiều sâu chủ đề.
– Có thể liên hệ, mở rộng để làm rõ giá trị tư tưởng và ý nghĩa nhân văn của chủ đề.
Kết đoạn
– Khẳng định lại chủ đề và thông điệp tư tưởng của bài thơ hoặc đoạn thơ.
– Nêu cảm xúc, ấn tượng của bản thân khi đọc tác phẩm.
– Rút ra nhận thức hoặc trách nhiệm của bản thân từ chủ đề mà bài thơ gợi mở. Lưu ý
– Tránh kể lại nội dung bài thơ một cách máy móc, cần phân tích để làm nổi bật chủ đề.
– Không tách rời chủ đề với hình ảnh, cảm xúc và ngôn ngữ thơ.
– Bài viết cần có cảm xúc, tránh khô cứng như liệt kê ý.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #hocvancodieuthu #vanhoc #phantichvanhoc #nghiluanvanhoc #NLVH #phantichtho #phantichdoantho #phantichchude
