HƯỚNG DẪN KỸ NĂNG LÀM BÀI ĐỌC HIỂU TÁC PHẨM TRUYỆN
1. Xác định phương thức biểu đạt
Phương thức biểu đạt chính của văn bản truyện là tự sự.
Ngoài ra, văn bản còn có thể kết hợp:
– Miêu tả: khắc họa cảnh vật, ngoại hình, tâm trạng nhân vật
– Biểu cảm: bộc lộ cảm xúc, thái độ của người kể hoặc nhân vật
Khi trả lời, các em cần xác định phương thức chính trước, sau đó nêu thêm phương thức kết hợp (nếu có).
2. Xác định ngôi kể và tác dụng
a. Ngôi kể thứ nhất
– Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp tham gia câu chuyện.
Tác dụng:
– Tạo cảm giác chân thực, gần gũi
– Giúp người kể bộc lộ rõ suy nghĩ, cảm xúc
– Tăng độ tin cậy cho câu chuyện
b. Ngôi kể thứ ba
Người kể chuyện không xưng “tôi”, đứng ngoài câu chuyện.
Tác dụng:
– Tạo cái nhìn khách quan, toàn diện
– Dễ đi sâu vào nội tâm của nhiều nhân vật
– Làm nổi bật bức tranh đời sống xã hội
3. Xác định cốt truyện
Bước 1:
– Đọc toàn bộ văn bản
– Xác định các sự việc chính
Bước 2:
– Cốt truyện đơn tuyến: chỉ có một tuyến sự kiện trung tâm
– Cốt truyện đa tuyến: có từ hai tuyến sự kiện trở lên, đan xen nhau
4. Trình bày cách hiểu về câu nói hoặc ý kiến
– Bước 1: Giải thích ngắn gọn nội dung vấn đề
– Bước 2: Trình bày suy nghĩ, quan điểm cá nhân
– Bước 3: Nêu ý nghĩa, tác động của vấn đề đối với con người và xã hội
5. Phân tích ý nghĩa của chi tiết nghệ thuật
Bước 1:
– Xác định vị trí xuất hiện của chi tiết trong văn bản
Bước 2:
Đặt chi tiết trong mối quan hệ với nhân vật và cốt truyện để làm rõ:
– Thể hiện tính cách, phẩm chất nhân vật
– Tạo nút thắt hoặc bước ngoặt cho câu chuyện
– Phản ánh bối cảnh xã hội
– Góp phần làm nổi bật nội dung, tư tưởng tác phẩm
6. Nhận xét, phân tích nhân vật
Bước 1:
– Xác định vai trò của nhân vật (chính hoặc phụ)
Bước 2:
Phân tích nhân vật qua các phương diện:
– Hoàn cảnh xuất thân
– Ngoại hình
– Hành động, lời nói
– Nhận xét, đánh giá của nhân vật khác
Bước 3:
→ Rút ra nhận xét về tính cách, phẩm chất của nhân vật
7. Nhận xét về tình huống truyện
Bước 1: Xác định kiểu tình huống:
– Tình huống tâm lí
– Tình huống hành động
– Tình huống nhận thức
Bước 2: Nêu tác dụng của tình huống:
– Thúc đẩy cốt truyện phát triển
– Làm rõ tâm lí, tính cách nhân vật
– Làm sáng tỏ chủ đề, thông điệp của tác phẩm
8. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ
Bước 1:
– Gọi tên biện pháp tu từ
– Dẫn chứng cụ thể
Bước 2:
– Giải thích cách tác giả sử dụng biện pháp tu từ đó
Bước 3:
→ Nêu tác dụng:
– Về hình thức: tăng sức gợi hình, gợi cảm, tạo nhịp điệu
– Về nội dung: nhấn mạnh ý nghĩa, thể hiện cảm xúc của tác giả
9. Nhận xét về ngôn ngữ
– Ngôn ngữ trong văn bản truyện có vai trò:
– Gợi bối cảnh lịch sử, xã hội
– Thể hiện màu sắc vùng miền
– Khắc họa rõ tính cách và đời sống nội tâm nhân vật
10. Trình bày quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình
– Bước 1: Nêu rõ quan điểm cá nhân
– Bước 2: Lí giải bằng lập luận hợp lí
– Bước 3: Rút ra bài học nhận thức và hành động
11. Thông điệp và bài học từ văn bản
– Bước 1: Nêu thông điệp sâu sắc nhất
– Bước 2: Lí giải vì sao lựa chọn thông điệp đó
– Bước 3: Chỉ ra ý nghĩa của thông điệp đối với cá nhân và xã hội
12. Phân tích nhan đề của truyện
Bước 1:
– Xác định xuất xứ của nhan đề (nhân vật, đề tài, chi tiết nghệ thuật…)
Bước 2:
– Phân tích đặc sắc hình thức của nhan đề
– Làm rõ nghĩa tả thực và nghĩa biểu tượng
Bước 3:
→ Khẳng định vai trò của nhan đề trong việc thể hiện tư tưởng, chủ đề tác phẩm
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #nguvan #vanhoc #nghiluanvanhoc #Kynangdochieu #tacphamtruyen
