“VỀ QUÊ” CỦA VŨ XUÂN QUẢN – MỘT MIỀN QUÊ TRONG VEO, MỘT TUỔI THƠ THƯƠNG NHỚ
Theo ông, cháu được về quê
Đồng xanh tít tắp, mùa hè thênh thang
Về quê được tắm giếng làng
Bắc thang bẻ ổi chín vàng trên cây
Trời cho lồng lộng gió mây
Tre đu kẽo kẹt, nắng đầy sân phơi
Chó mèo cứ quẩn chân người
Vịt bầu từng nhóm thảnh thơi bơi thuyền
Vườn sau, gà bới giun lên
Lũ con chiêm chiếp theo liền đằng sau
Buổi trưa cháu mải đi câu
Chiều về mấy đứa tranh nhau thả diều.
Ở quê, ngày ngắn tí teo
Kì nghỉ một tháng trôi vèo như không.
”Về quê” – Vũ Xuân Quản- Trong dòng chảy của thơ ca Việt Nam, có những bài thơ không cần đến những hình ảnh lớn lao hay triết lý cầu kì, mà vẫn đủ sức lay động lòng người bằng vẻ đẹp bình dị của quê hương. Quê nhà luôn là nơi cất giữ tuổi thơ, là miền ký ức trong veo mà mỗi lần nhớ lại, ta như được trở về với sự an yên nguyên sơ nhất. Bài thơ “Về quê” của Vũ Xuân Quản là một khúc ca nhẹ nhàng như thế. Qua những hình ảnh thân thuộc của làng quê mùa hè, tác phẩm không chỉ gợi lên niềm vui trẻ thơ mà còn đánh thức trong lòng người đọc tình yêu quê hương tha thiết và sự trân trọng những tháng ngày giản dị. Vũ Xuân Quản là cây bút viết thơ với giọng điệu mộc mạc, gần gũi, thường khai thác những điều thân quen trong đời sống để gợi lên những rung cảm sâu xa. Thơ ông không cầu kỳ về nghệ thuật mà giàu sức gợi bởi sự chân thành và trong trẻo. Bài thơ “Về quê” là bức tranh tuổi thơ nơi thôn dã, nơi thiên nhiên và con người hòa quyện trong nhịp sống thanh bình, khiến mỗi người đọc đều bắt gặp một phần ký ức của chính mình. Trước hết, bài thơ mở ra bằng niềm háo hức của đứa cháu khi được theo ông trở về quê:
“Theo ông, cháu được về quê
Đồng xanh tít tắp, mùa hè thênh thang”
Chỉ bằng vài nét chấm phá, không gian làng quê đã hiện ra rộng lớn và khoáng đạt. “Đồng xanh tít tắp” gợi cánh đồng trải dài bất tận, còn “mùa hè thênh thang” lại gợi cảm giác tự do, phóng khoáng. Đặc biệt, hình ảnh “theo ông” tạo nên hơi ấm tình thân, bởi quê hương không chỉ là cảnh vật mà còn là nơi có những người yêu thương gắn bó. Về quê, niềm vui của đứa trẻ hiện lên qua những trải nghiệm giản dị mà hấp dẫn:
“Về quê được tắm giếng làng
Bắc thang bẻ ổi chín vàng trên cây”
Những hoạt động ấy mang đậm hồn quê Việt Nam. “Giếng làng” không chỉ là nơi tắm mát mà còn là biểu tượng của sự trong trẻo, mát lành. Còn hình ảnh “bẻ ổi chín vàng” lại gợi hương vị ngọt ngào của vườn quê. Tất cả đều mộc mạc nhưng chứa đựng niềm vui trọn vẹn của tuổi thơ. Thiên nhiên quê hương tiếp tục được khắc họa bằng những hình ảnh giàu âm thanh và ánh sáng:
“Trời cho lồng lộng gió mây
Tre đu kẽo kẹt, nắng đầy sân phơi”
Không gian quê hiện ra cao rộng với “gió mây lồng lộng”. Đặc biệt, âm thanh “kẽo kẹt” của tre đu khiến bức tranh trở nên sống động và thân thuộc. “Nắng đầy sân phơi” không chỉ tả ánh nắng mà còn gợi lên nhịp sống yên bình, đủ đầy, nơi mỗi góc sân cũng ngập tràn hơi thở quê nhà. Bức tranh quê không thể thiếu sự gần gũi của những con vật quen thuộc:
“Chó mèo cứ quẩn chân người
Vịt bầu từng nhóm thảnh thơi bơi thuyền”
Chó mèo “quẩn chân người” gợi sự thân thiết, quấn quýt. Đàn vịt “thảnh thơi” bơi lội lại tạo cảm giác thanh bình, nhàn nhã. Nhịp sống nơi quê chậm rãi, không xô bồ, khiến con người như được thả mình vào sự an nhiên. Không chỉ có vậy, vườn quê còn rộn ràng bởi hình ảnh đàn gà mẹ con:
“Vườn sau, gà bới giun lên
Lũ con chiêm chiếp theo liền đằng sau”
Hình ảnh ấy vừa đáng yêu vừa gợi sự ấm áp. Tiếng “chiêm chiếp” của đàn con như một âm thanh đặc trưng của làng quê, khiến bức tranh trở nên gần gũi, thân thương hơn bao giờ hết. Đó cũng là biểu tượng của sự sinh sôi, bình yên nơi thôn dã. Tuổi thơ về quê còn là những trò chơi dân dã đầy háo hức:
“Buổi trưa cháu mải đi câu
Chiều về mấy đứa tranh nhau thả diều”
Đi câu cá, thả diều, những thú vui tưởng chừng đơn sơ nhưng lại chứa cả bầu trời tuổi thơ. Cảm giác “tranh nhau” gợi sự sôi nổi, hồn nhiên, trong trẻo. Những câu thơ như đưa người đọc trở về những mùa hè xưa cũ, nơi niềm vui đến từ những điều rất nhỏ. Khép lại bài thơ là dư âm tiếc nuối, bâng khuâng:
“Ở quê, ngày ngắn tí teo
Kì nghỉ một tháng trôi vèo như không”
Niềm vui khiến thời gian trôi nhanh hơn. “Ngày ngắn tí teo” là cách nói hóm hỉnh nhưng cũng chan chứa lưu luyến. Một tháng nghỉ hè tưởng dài mà “trôi vèo như không”, bởi quê hương quá đẹp, quá đáng yêu, khiến người ta chẳng muốn rời xa. Như vậy, bằng giọng thơ giản dị, hình ảnh mộc mạc mà giàu sức gợi, bài thơ “Về quê” của Vũ Xuân Quản đã vẽ nên bức tranh làng quê mùa hè trong trẻo, yên bình và chan chứa hơi ấm tuổi thơ. Tác phẩm không chỉ là lời kể về một chuyến trở về quê mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết yêu thương, trân trọng quê hương, nơi lưu giữ những điều bình dị nhưng thiêng liêng nhất trong cuộc đời. “Về quê” không chỉ là bài thơ của tuổi thơ mà còn là bài thơ của ký ức. Dù đi xa đến đâu, quê hương vẫn luôn là miền thương nhớ, là nơi để ta trở về, tìm lại sự trong trẻo của tâm hồn và những giá trị bền lâu của cuộc sống.
Nguồn ảnh minh họa: Sưu tầm
———————————-
Học Văn cô Diệu Thu – Hệ sinh thái học văn toàn diện, dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #hocvancodieuthu #veque #vuxuanquynh #vanhoc #phantichvanhoc #nghiluanvanhoc #NLVH #phantichtho
