BÀI THƠ “VẢI” – MỘT MÙA VẢI CŨ MÀ KHÔNG BAO GIỜ CŨ
Tu hú kêu từ lâu
Cho vải dần chín đỏ
Đây! giống vải quê ta:
Tròn xinh như trứng gà
Vỏ mỏng, lót lụa trắng
Đẹp tay người bóc ra
Chờ vải lúc còn hoa
Ngắm vải mỗi lần qua
Quả đầu tiên… quả cuối
Ngọt và thơm thơm là!
– Phạm Hổ – Tiếng tu hú đầu mùa đôi khi vang lên như một tín hiệu bí mật của quê nhà, báo rằng sắc đỏ quen thương đã bắt đầu nhen trên những tán vải. Bài thơ “Vải” của Phạm Hổ mở ra cả một không gian rất đỗi thân tình: nơi người ta không chỉ nhìn thấy trái ngọt mà còn nghe được nhịp thở của mùa, thấy sự lớn lên lặng lẽ của từng búp hoa, từng quả non. Đọc “Vải”, ta như được trở lại những con đường làng rợp bóng, nơi tiếng tu hú vang lên từ xa vời báo hiệu một mùa hè đỏ lửa, nơi từng trái vải quê được nâng niu như những giọt ngọt của trời đất. Bài thơ không chỉ miêu tả một loại quả quen thuộc mà còn gợi về những mùa mong đợi, những rung động trong trẻo của người quê khi nhìn hoa thành quả, quả thành chín, chín thành niềm vui đầy tay. Phạm Hổ, nhà thơ của tuổi thơ và của làng quê, luôn biết tìm cái đẹp trong những điều nhỏ bé nhất. Thơ ông không ồn ào mà êm dịu, không cầu kỳ mà giàu cảm xúc. Ở “Vải”, ông viết bằng sự tinh tế của người đã trải qua bao mùa vụ, bằng đôi mắt yêu thương dành cho những sản vật quê được nuôi bằng nắng, bằng mưa, bằng cả công sức lam lũ của con người. Giọng thơ nhẹ như gió đồng nhưng lại lắng sâu như vị ngọt của trái vải đầu mùa. Khổ thơ đầu tiên mở ra bằng âm thanh quen thuộc của mùa hè:
“Tu hú kêu từ lâu
Cho vải dần chín đỏ”
Tiếng tu hú không chỉ là tín hiệu thời gian mà còn là linh hồn của đồng ruộng. Trong thơ Phạm Hổ, tiếng tu hú dường như mang quyền năng đánh thức mùa trái. “Cho vải dần chín đỏ” là một cách nhân hóa đầy duyên dáng, biến tiếng chim thành người bạn đồng hành với cây cối. Chỉ hai câu thôi mà cả không gian mùa hè đã hiện ra: tiếng chim, nắng đỏ, hơi thở gấp gáp của mùa quả đang đến gần. Người đọc như nghe được tiếng mùa hè bước lại từng bước một. Tới những câu thơ tiếp theo, hình ảnh quả vải quê hiện lên tròn đầy, đẹp như một món quà của thiên nhiên:
“Đây! giống vải quê ta
Tròn xinh như trứng gà
Vỏ mỏng, lót lụa trắng
Đẹp tay người bóc ra”
Cách gọi “Đây!” như một lời giới thiệu đầy tự hào của người quê về sản vật địa phương. Hình ảnh so sánh “tròn xinh như trứng gà” làm quả vải trở nên thân thuộc, gợi hình, gợi cảm. Cái “lót lụa trắng” bên trong là một cách diễn đạt vừa chính xác vừa thi vị. Vẻ đẹp của quả vải không chỉ nằm ở hình dáng mà còn ở khoảnh khắc “đẹp tay người bóc ra”, khi con người và thiên nhiên gặp nhau trong niềm vui thưởng thức. Cả đoạn thơ như một bức tranh nhỏ đầy ánh sáng và màu sắc. Khổ thơ cuối cùng là cả một mùa đợi chờ thấm qua từng câu:
“Chờ vải lúc còn hoa
Ngắm vải mỗi lần qua
Quả đầu tiên… quả cuối
Ngọt và thơm thơm là”
Ở đây, Phạm Hổ viết bằng nhịp điệu của ký ức, chậm rãi và chan chứa thương yêu. Từ “chờ vải lúc còn hoa” gợi nên tâm thế háo hức và kiên nhẫn của người yêu cây trái. “Ngắm vải mỗi lần qua” là thói quen của người quê, đi đâu cũng liếc nhìn vườn tược, xem cây đã kết trái đến đâu.
Hai chữ “quả đầu tiên… quả cuối” được ngắt nhịp chậm như dòng thời gian đang trôi, từ mầm hoa đầu tiên đến quả cuối cùng chín. Và câu kết “ngọt và thơm thơm là” như một tiếng reo đầy niềm vui, gói trọn vị ngọt của quả và vị ngọt của lòng người. “Vải” của Phạm Hổ là một bài thơ nhỏ nhưng chứa cả một thế giới mùa màng và ký ức. Bằng ngôn ngữ giản dị, giàu nhạc điệu và hình ảnh trong trẻo, bài thơ không chỉ tái hiện vẻ đẹp của trái vải quê mà còn gợi nhớ những chu kì nông nghiệp thân thuộc, những mùa đợi hoa ra quả mà người quê nào cũng từng trải qua. Nó khiến người đọc nghe lại tiếng tu hú của một thời xa, nhìn lại màu đỏ thắm của những chùm vải từng làm sáng cả góc sân và nhớ những buổi hè tuổi nhỏ đứng dưới gốc cây mà mong chờ từng trái chín. “Vải” không cầu kỳ, không hoa mỹ. Nhưng chính sự mộc mạc ấy lại làm nên sức sống lâu bền của bài thơ. Nó chạm vào ký ức, lay động tình quê và nhắc ta rằng vẻ đẹp của cuộc sống đôi khi nằm trong những mùa quả bình dị, trong những điều nhỏ bé mà đầy yêu thương. Đây không chỉ là một bài thơ để đọc mà còn là một bài thơ để nhớ, để thương và để giữ trong lòng một mùi thơm mùa vải đã từng đi qua tuổi thơ mỗi chúng ta.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
