TÁC DỤNG CỦA TƯƠNG PHẢN, ĐỐI LẬP TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Trong văn nghị luận, tác giả không chỉ trình bày ý kiến mà còn cần thuyết phục người đọc bằng lập luận sắc bén, sinh động và logic. Một trong những biện pháp nghệ thuật quan trọng để đạt được điều đó là tương phản, đối lập. Khi được sử dụng khéo léo, tương phản không chỉ làm nổi bật luận điểm mà còn tạo sức thuyết phục mạnh mẽ, khiến người đọc dễ dàng nhận ra giá trị và ý nghĩa của vấn đề. Trước hết, tương phản, đối lập giúp làm rõ bản chất vấn đề. Khi đưa ra những mặt trái đối lập, tác giả giúp người đọc dễ dàng nhận thấy sự khác biệt giữa cái đúng và cái sai, cái tốt và cái xấu, cái nên làm và cái không nên làm. Chẳng hạn, trong một bài nghị luận về đạo đức, việc đặt hành vi ích kỷ đối lập với hành vi vị tha sẽ làm nổi bật tính cao quý của lòng vị tha. Tương phản giữa hai thái cực này giúp luận điểm trở nên trực quan, sinh động và dễ ghi nhớ hơn. Thứ hai, tương phản, đối lập kích thích cảm xúc và sự chú ý của người đọc. Khi đối lập các hiện tượng, con người hoặc quan điểm, tác giả tạo ra nhịp điệu sinh động cho bài viết. Ví dụ, trong một bài nghị luận về học tập, việc so sánh học sinh chăm chỉ và học sinh lười biếng sẽ làm nổi bật lợi ích của sự nỗ lực và khiến người đọc cảm nhận được tác hại của sự lơ là, trì trệ. Hay trong nghị luận về môi trường, việc đối lập những vùng đất bị ô nhiễm với những vùng thiên nhiên trong lành sẽ khiến thông điệp bảo vệ môi trường trở nên sống động và dễ đồng cảm hơn. Thứ ba, tương phản, đối lập còn giúp làm nổi bật giá trị của lựa chọn đúng đắn. Khi đặt mặt tích cực đối lập với mặt tiêu cực, tác giả gián tiếp nhấn mạnh con đường nên đi và hành vi cần lựa chọn. Chẳng hạn, trong một bài nghị luận về trách nhiệm công dân, sự đối lập giữa tinh thần trách nhiệm và thái độ vô trách nhiệm sẽ khiến người đọc thấy rõ tác hại của sự thờ ơ, đồng thời nhận thức được tầm quan trọng của trách nhiệm trong đời sống xã hội. Tương phản này không chỉ nêu lên vấn đề mà còn định hướng hành vi đúng đắn. Ngoài ra, tương phản, đối lập còn là công cụ để lập luận logic và thuyết phục hơn. Ví dụ, khi bàn về sự giàu nghèo trong xã hội, việc đối lập hoàn cảnh khó khăn với những thành công vượt khó giúp luận điểm về ý chí, nỗ lực và khả năng vươn lên trở nên rõ ràng hơn. Trong các bài nghị luận nổi tiếng về học sinh và áp lực học tập, tác giả thường so sánh học sinh chịu áp lực quá mức và học sinh biết cân bằng để làm nổi bật lợi ích của cách học lành mạnh. Bằng cách trình bày hai mặt đối lập, lập luận trở nên hợp lý, khách quan và dễ thuyết phục người đọc. Tuy nhiên, để sử dụng tương phản, đối lập hiệu quả, tác giả cần chú ý: sự đối lập phải hợp lý, rõ ràng và phù hợp với luận điểm, tránh phóng đại hoặc tạo ra mâu thuẫn không cần thiết. Khi được vận dụng đúng, biện pháp này không chỉ giúp luận điểm sáng rõ mà còn làm bài nghị luận sinh động, hấp dẫn, giàu tính thuyết phục và giàu sức gợi cảm. Tương phản, đối lập trong văn nghị luận có vai trò quan trọng trong việc làm rõ vấn đề, thu hút sự chú ý, nhấn mạnh giá trị của lựa chọn đúng đắn và tăng sức thuyết phục cho bài viết. Khi khéo léo vận dụng các ví dụ thực tế từ đời sống và các bài nghị luận nổi tiếng, tương phản, đối lập không chỉ giúp bài viết sinh động, sâu sắc mà còn tạo ra sức hấp dẫn và thuyết phục lâu dài đối với người đọc. Đây là công cụ nghệ thuật, logic và cảm xúc không thể thiếu trong bất kỳ bài nghị luận nào.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #nguvan #vanhoc #nghiluanvanhoc #NLVH #tuongphan #doilap
