“QUÊ EM VÙNG BIỂN” – NHỊP THỞ HIỀN HÒA CỦA MỘT MIỀN QUÊ BIỂN
Quê em bên bãi biển,
Khuất sau rừng phi lao,
Quanh năm nghe rì rào,
Lá reo và sóng vỗ
Đêm thu, trăng sáng tỏ,
Sóng biển lấp lánh vàng
Ngày hè, nắng chói chang,
Rừng dương lồng lộng gió
Đêm, sương còn ướt lá,
Thuyền rẽ sóng ra khơi
Ngày, chếch bóng mặt trời,
Thuyền về đầy ắp cá.
– Nhược Thủy – Biển trong thơ Nhược Thủy không hiện ra bằng những con sóng dữ hay đường chân trời rộng lớn, mà bắt đầu từ một miền quê nhỏ bé, lặng lẽ, nơi con người sống cùng biển như sống cùng nhịp thở của chính mình. “Quê em vùng biển” không nhằm miêu tả vẻ đẹp kì vĩ của thiên nhiên, mà gợi lên một không gian thân thuộc, êm đềm, nơi cảnh vật và con người hòa vào nhau trong vòng quay bền bỉ của lao động và đời sống. Qua những hình ảnh giản dị như rừng phi lao, ánh trăng, con thuyền ra khơi lúc sương còn ướt lá, bài thơ đã khắc họa một quê hương biển vừa gần gũi, vừa sâu lắng, in đậm trong ký ức người đọc bằng chính sự bình dị ấy. Nhược Thủy viết bài thơ này bằng giọng điệu trong trẻo, gần với cảm quan của tuổi thơ. Thơ ông không thiên về suy tư triết luận, mà chú trọng tái hiện cảm xúc nguyên sơ trước quê hương. Chính sự giản dị trong ngôn từ, mạch thơ đều đặn và hình ảnh quen thuộc đã tạo nên vẻ đẹp bền lâu cho bài thơ, một vẻ đẹp không gây choáng ngợp, mà thấm dần vào người đọc. Ngay ở những câu thơ đầu, không gian quê biển đã được định vị một cách rất tự nhiên:
Quê em bên bãi biển,
Khuất sau rừng phi lao.
Hình ảnh “khuất sau rừng phi lao” không chỉ mang ý nghĩa miêu tả địa lý, mà còn gợi cảm giác được che chở, bao bọc. Phi lao là loài cây gắn liền với miền biển, tượng trưng cho sự dẻo dai, chịu đựng trước gió cát. Quê hương hiện lên không phô bày trực diện, mà nép mình khiêm nhường, bình dị, đúng với tâm thế của một làng quê ven biển. Không gian ấy không tĩnh lặng, mà luôn sống động bởi âm thanh:
Quanh năm nghe rì rào,
Lá reo và sóng vỗ.
Âm thanh của lá và sóng hòa quyện vào nhau, tạo nên nhịp điệu bất tận của thiên nhiên. Từ “quanh năm” cho thấy sự hiện diện thường trực, bền bỉ của quê hương trong đời sống con người. Biển không chỉ là cảnh sắc, mà là một phần hơi thở, một nhịp sống gắn bó lâu dài. Bài thơ tiếp tục mở rộng bức tranh quê theo chiều thời gian, từ đêm sang ngày, từ thu sang hè.
Đêm thu, trăng sáng tỏ,
Sóng biển lấp lánh vàng.
Ánh trăng khiến biển trở nên dịu dàng, thơ mộng, mang vẻ đẹp êm ả của những đêm yên bình. Ngược lại, ngày hè lại hiện lên rực rỡ, đầy sức sống:
Ngày hè, nắng chói chang,
Rừng dương lồng lộng gió.
Sự đối lập giữa “nắng chói chang” và “gió lồng lộng” không tạo cảm giác khắc nghiệt, mà gợi nên sự cân bằng hài hòa của thiên nhiên biển cả. Qua đó, quê hương hiện lên vừa dữ dội, vừa bao dung, đúng với đặc trưng của miền biển. Nếu thiên nhiên là phông nền, thì con người chính là trung tâm cảm xúc của bài thơ:
Đêm, sương còn ướt lá,
Thuyền rẽ sóng ra khơi.
Khi đêm chưa tan, sương còn đọng trên lá, con thuyền đã ra khơi. Hình ảnh ấy gợi lên sự cần mẫn, chịu thương chịu khó của người dân biển. Động từ “rẽ sóng” vừa gợi chuyển động mạnh mẽ, vừa thể hiện tinh thần chủ động, dấn thân trước biển cả mênh mông. Và nhịp lao động ấy khép lại bằng một hình ảnh đầy ấm áp:
Ngày, chếch bóng mặt trời,
Thuyền về đầy ắp cá.
Con thuyền trở về không chỉ mang theo cá, mà còn mang theo niềm vui, sự no đủ, bình yên. “Đầy ắp” là từ ngữ giàu giá trị cảm xúc, cho thấy thành quả lao động và niềm hy vọng vào cuộc sống. Bài thơ kết lại trong cảm giác trọn vẹn, không bi kịch, không dữ dội, mà thấm đẫm niềm tin vào lao động và quê hương. Về nghệ thuật, “Quê em vùng biển” sử dụng thể thơ ngắn, nhịp điệu đều, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi. Cách sắp xếp hình ảnh theo vòng tuần hoàn ngày và đêm, ra khơi và trở về đã tạo nên kết cấu chặt chẽ, thể hiện nhịp sống bền bỉ của làng biển. Đặc biệt, bài thơ không miêu tả trực tiếp tình yêu quê hương, mà để tình yêu ấy tự bộc lộ qua từng hình ảnh thân quen. “Quê em vùng biển” vì thế không chỉ là một bài thơ tả cảnh, mà còn là lời thủ thỉ dịu dàng của người con dành cho nơi chốn mình sinh ra. Qua sóng biển, rừng phi lao và con thuyền ra khơi mỗi sớm, Nhược Thủy đã gợi lên vẻ đẹp bình dị mà sâu lắng của quê hương, một vẻ đẹp không ồn ào, nhưng đủ sức neo giữ con người trong ký ức và tình yêu bền bỉ suốt đời.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #queemvungbien #nhuocthuy #vanhoc #phantichvanhoc #nghiluanvanhoc #NLVH #phantichtho
