“Ở NHÀ MÁY GÀ” – MỘT THẾ GIỚI VÀNG ƯƠM GIỮA NHỊP SỐNG HIỆN ĐẠI
Những chú gà công nghiệp
Thật khác chú gà nhà
Được ấp trong lò điện
Tự mổ vỏ mà ra
Người đầu tiên chú thấy
Áo choàng trắng thướt tha
Chắc là mẹ mình đấy!
Mẹ đẹp như tiên sa!
Anh em đông hàng ngàn
Chẳng biết ai ra trước
Chẳng biết ai là út
Chẳng ai đòi phần hơn!
Mẹ chiều cả ngàn con
Giải trấu thay đệm mới
Thắp đèn làm lửa sưởi
Máng ăn ăm ắp đầy
Gà mà chẳng ở chuồng
Cả dãy nhà rộng đẹp
Bè bạn cứ vàng ươm
Hát suốt ngày liếp nhiếp.
-Vân Long- Có những bài thơ không mở ra bằng hình ảnh cánh đồng hay bầu trời, mà bắt đầu ngay từ những điều bé nhỏ giữa đời thường. “Ở nhà máy gà” của Vân Long là một bài thơ như thế, kể câu chuyện của những chú gà công nghiệp bằng đôi mắt hồn nhiên ngơ ngác. Qua lời thơ dịu dàng, thế giới nhà máy hiện đại bỗng trở nên ấm áp lạ thường, như một mái nhà nơi sự sống được chở che và nuôi dưỡng bằng bàn tay tận tâm của con người. Vân Long vốn là nhà thơ dành nhiều quan tâm cho đời sống lao động thường ngày đặc biệt là những công việc thầm lặng giữa thời đại công nghiệp hóa. Thơ ông giản dị không cầu kỳ nhưng mỗi câu chữ như một tia sáng ấm áp chiếu vào những điều tưởng chừng vô cùng quen thuộc như chuồng gà lò ấp máng ăn đống trấu… “Ở nhà máy gà” là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong vị ấy, một bài thơ nhỏ bé nhưng giàu tình, gợi lên vẻ đẹp của sự chăm sóc của lao động và của tình người trong thế giới hiện đại. Khổ thơ đầu tiên mở ra sự xuất hiện của những chú gà công nghiệp nhỏ bé nhưng đầy sức sống:
“Những chú gà công nghiệp
Thật khác chú gà nhà
Được ấp trong lò điện
Tự mổ vỏ mà ra.”
Hình ảnh gà được “ấp trong lò điện” cho thấy một phương thức sản xuất hiện đại nhưng điều khiến người đọc chú ý không phải là máy móc mà là sự tự lập của sinh linh mới nở. Cách nói “tự mổ vỏ mà ra” mang đến cảm giác hồn nhiên như thể trong thế giới của dây chuyền và công nghệ vẫn còn đó một khoảnh khắc rất đời, khoảnh khắc sự sống cựa mình trong vỏ trứng và chào thế giới bằng tiếng thở đầu tiên. Ở khổ thơ tiếp theo tác giả để cho chú gà nhìn thế giới bằng ánh mắt trẻ thơ khiến người công nhân trở thành hình ảnh người mẹ:
“Người đầu tiên chú thấy
Áo choàng trắng thướt tha
Chắc là mẹ mình đấy
Mẹ đẹp như tiên sa.”
Nhân hóa được sử dụng tinh tế khi gà con ngỡ người công nhân mặc áo trắng là mẹ. Cách gọi “mẹ” làm mềm đi cả không gian nhà máy khiến nơi ấy không còn là chốn cơ giới hóa mà trở thành nơi sự sống được chở che. Hình ảnh “mẹ đẹp như tiên sa” rất trẻ con rất ngây ngô nhưng cũng chính vì thế mà câu thơ bừng lên vẻ trong trẻo khó tả. Sang khổ thơ thứ ba thế giới gà con hiện lên đông vui và chan hòa:
“Anh em đông hàng ngàn
Chẳng biết ai ra trước
Chẳng biết ai là út
Chẳng ai đòi phần hơn.”
Hàng ngàn gà con nhưng không xô đẩy không tranh giành, tác giả khắc họa một gia đình đông đúc mà hòa thuận. Ẩn sau đó là sự sắp xếp khoa học và nhân ái của con người, dù đông đến hàng ngàn mọi chú gà đều được đối xử công bằng không bị bỏ quên hay chật chội. Tinh thần công nghiệp hiện đại được biểu đạt bằng một hình ảnh rất trẻ con và dễ thương. Những câu thơ tiếp theo mô tả công việc chăm sóc gà, những công việc tưởng như bình thường nhưng vào thơ lại trở nên ấm áp như một vòng tay:
“Mẹ chiều cả ngàn con
Giải trấu thay đệm mới
Thắp đèn làm lửa sưởi
Máng ăn ăm ắp đầy.”
Tác giả dùng chữ “chiều” để nói về công nhân chăm sóc gà, một lựa chọn giàu tính cảm xúc. Những hành động giải trấu thắp đèn đổ máng ăn vốn thuộc về lao động nhưng qua giọng thơ lại hóa thành một chuỗi cử chỉ ân cần của người mẹ chăm con. Điều ấy cho thấy sự trân trọng của tác giả với những người lao động thầm lặng, những người gieo mầm sự sống từ những việc tưởng chừng giản đơn. Khổ thơ cuối đưa người đọc trở lại không gian nhà máy rộng sạch sáng và đầy tiếng líu ríu:
“Gà mà chẳng ở chuồng
Cả dãy nhà rộng đẹp
Bè bạn cứ vàng ươm
Hát suốt ngày liếp nhiếp.”
Từ “rộng đẹp” và “vàng ươm” khiến bức tranh trở nên rực rỡ, cả một dãy nhà như tràn ngập sắc vàng của sự sống. Tiếng “liếp nhiếp” là âm thanh trẻ nhỏ của loài gà khiến không gian bỗng vui tươi như một vườn trẻ. Qua đó tác giả khẳng định rằng trong một nhà máy công nghiệp vẫn có thể tồn tại một môi trường sống tử tế thoáng đãng và tràn đầy sự chăm sóc. “Ở nhà máy gà” là một bài thơ dung dị nhưng lay động vì nó làm mềm đi khái niệm công nghiệp vốn gắn với sự lạnh lẽo cơ giới hóa bằng chính tình thương của con người. Với giọng thơ hồn nhiên hình ảnh gần gũi và cảm xúc nhẹ như hơi thở Vân Long đã tạo nên một thế giới nhỏ nơi lao động gắn liền với tình yêu thương nơi người công nhân hóa thành người mẹ của ngàn sinh linh bé nhỏ. Bài thơ nhắc bạn và mình rằng giữa những dây chuyền hiện đại điều làm thế giới vận hành bền vững nhất vẫn là tấm lòng người. “Ở nhà máy gà” vì thế không chỉ là thơ mà còn là lời tri ân dành cho những người lao động âm thầm. Bài thơ cho thấy đôi khi sự ấm áp lớn nhất không đến từ mái nhà thật sự mà từ chính cái cách con người đối xử với sự sống quanh mình bằng tận tâm dịu dàng và một trái tim rất đỗi nhân hậu.
Nguồn ảnh minh họa: Sưu tầm
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
