MỘT NHÂN VẬT PHỤ NHƯNG CÓ SỨC ÁM ẢNH CẢ CÂU CHUYỆN
Trong dòng chảy văn chương, không phải lúc nào ánh sáng cũng dồn trọn vào nhân vật trung tâm. Có những tác phẩm để lại dư âm sâu đậm trong lòng người đọc không phải bởi số phận của nhân vật chính, mà bởi sự hiện diện lặng lẽ, thoáng qua của một nhân vật phụ. Họ xuất hiện ít, lời nói không nhiều, thậm chí có khi chỉ hiện lên trong ký ức hay lời kể gián tiếp, nhưng lại mang theo một sức ám ảnh bền bỉ, âm thầm chi phối toàn bộ không khí và chiều sâu tư tưởng của tác phẩm. Chính những nhân vật ấy đã chứng minh rằng trong văn học, độ dài xuất hiện không quyết định chiều sâu tồn tại. Hãy cùng cô Diệu Thu đọc bài viết này nhé! Nhân vật phụ trước hết thường là những con người đứng bên lề câu chuyện, không trực tiếp dẫn dắt mạch truyện, không mang vai trò trung tâm của xung đột. Nhưng bằng một cách rất riêng, họ trở thành điểm tựa vô hình cho thế giới nghệ thuật của tác phẩm. Có khi họ là một bóng dáng đã khuất, một ký ức không thể gọi tên, một nỗi đau không được kể trọn, nhưng chính sự thiếu vắng ấy lại khiến họ hiện diện mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Văn học từng ghi dấu những nhân vật như người đàn bà hàng chài trong Chiếc thuyền ngoài xa, lão Hạc trong Lão Hạc, hay bóng dáng người mẹ âm thầm trong nhiều tác phẩm viết về chiến tranh và hậu chiến. Họ không phải trung tâm hành động, nhưng lại là trung tâm cảm xúc. Sức ám ảnh của nhân vật phụ trước hết đến từ giá trị biểu tượng mà họ mang theo. Một nhân vật phụ thường không đại diện cho số phận cá nhân đơn lẻ, mà là kết tinh của một lớp người, một hoàn cảnh sống, một bi kịch xã hội. Họ giống như một vết nứt nhỏ trong bức tranh đời sống, qua đó người đọc nhìn thấy toàn bộ hiện thực phía sau vẻ ngoài tưởng chừng bình lặng. Bởi vậy, chỉ một chi tiết về nhân vật phụ cũng đủ làm thay đổi cách người đọc nhìn nhận toàn bộ câu chuyện. Khi nhân vật chính còn loay hoay trong nhận thức của mình, thì nhân vật phụ đã lặng lẽ phơi bày bản chất của cuộc đời. Không ít nhân vật phụ ám ảnh bởi họ chính là tấm gương phản chiếu nhân vật chính. Qua số phận của họ, nhân vật trung tâm hiện lên rõ nét hơn cả về phẩm chất lẫn giới hạn. Có những nhân vật phụ tồn tại để làm nổi bật sự vô tâm, sự bất lực hay sự thức tỉnh muộn màng của nhân vật chính. Chính sự đối lập hoặc song song ấy tạo nên chiều sâu nhân bản cho tác phẩm. Người đọc nhiều khi không nhớ trọn vẹn hành trình của nhân vật chính, nhưng lại day dứt mãi trước một ánh mắt, một câu nói, hay một im lặng của nhân vật phụ. Đặc biệt, nhân vật phụ ám ảnh thường gắn với những nỗi đau không được giải quyết trọn vẹn. Họ không có một kết thúc rõ ràng, không được trao cơ hội giãi bày, không được cứu rỗi theo cách quen thuộc của văn học. Chính sự dang dở ấy khiến họ ở lại rất lâu trong tâm trí người đọc. Văn chương không phải lúc nào cũng làm nhiệm vụ xoa dịu, đôi khi nó chỉ lặng lẽ đặt vào lòng người một câu hỏi không lời đáp. Và nhân vật phụ chính là người mang theo câu hỏi ấy. Ở bình diện nghệ thuật, việc xây dựng một nhân vật phụ có sức ám ảnh đòi hỏi bản lĩnh sáng tạo cao của nhà văn. Nhân vật ấy không thể được khắc họa bằng sự kể lể hay tô đậm, mà phải được gợi lên bằng những chi tiết đắt giá, bằng khoảng trống nghệ thuật đầy dụng ý. Nhà văn càng tiết chế, nhân vật càng sống lâu trong lòng người đọc. Chính những gì không nói hết, không viết hết đã làm nên sức nặng cho hình tượng ấy. Nhân vật phụ vì thế trở thành nơi hội tụ của thủ pháp gợi, của chiều sâu tư tưởng và cảm quan nhân văn của người cầm bút. Suy cho cùng, một nhân vật phụ ám ảnh là minh chứng cho quan niệm sâu sắc của văn học: con người không chỉ được đo bằng vai trò, mà bằng giá trị tồn tại. Trong đời sống cũng như trong văn chương, có những con người sống âm thầm, chịu nhiều thiệt thòi, không đứng ở vị trí trung tâm của lịch sử hay câu chuyện, nhưng lại mang trong mình nỗi đau, sự hi sinh và vẻ đẹp bền bỉ nhất. Văn học, bằng cách trao cho họ một vị trí không phô trương nhưng không thể quên, đã thực hiện sứ mệnh nhân văn cao cả của mình. Bởi vậy, khi khép lại một tác phẩm, đôi khi điều khiến người đọc day dứt nhất không phải là số phận của nhân vật chính, mà là bóng dáng của một nhân vật phụ vẫn lặng lẽ đứng đó, như một câu hỏi chưa kịp trả lời, như một nỗi đau chưa kịp gọi tên. Và chính sự ám ảnh ấy đã làm nên sức sống lâu bền của văn chương trong lòng người đọc qua năm tháng.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #hocvancodieuthu #vanhoc #nguvan
