TRUYỆN NGẮN “MỘT CUỘC ĐUA” – KHI CON NGƯỜI DÁM BẮT ĐẦU LẠI
Buổi thứ ba…
Ngày thứ ba gã không la hét cũng không ném thứ gì. Gã nói chuyện, cùng tôi thi hát karaoke. Bà quản gia dường như không tin tiếng hát vọng ra từ phòng gã, sững sờ đứng chôn chân ở cửa. Gã thắng tôi dễ dàng.
– Tôi thích sự thách thức. Chính vì vậy mà tôi lao vào cuộc đua. – Gã thở dài.
– Giờ cậu dám đua nữa không ?
– Đua với ai khi thế này… ?
– Với tôi. Chúng ta đua ngoi lên dưới ánh mặt trời. Thời hạn 5 năm.
Gã không trả lời tôi, tư lự. Khi tôi bế gã từ xe lăn trở lại giường, gã nhìn vào mắt tôi :
– Cô có đôi mắt rất đẹp. Thăm thẳm nỗi buồn nhưng ánh nhìn quyết liệt. Đôi mắt ấy…
– “Khóc người một con”… (Bùi Giáng) – Tôi nhìn gã đáp.
Tôi qua trót lọt 3 buổi thử việc nhưng không “có duyên” với con Hai Triệu. Ngày hôm sau, một người đến tận chỗ tôi trọ gửi tiền công 3 buổi và một gói quà. Mở ra tôi thấy một bầy hạc châu đầu vào một đoá hồng. Đoá hồng là một cái thư, còn bầy hạc mười con xếp bằng tiền đôla thật. Tôi và con Thuý đọc:
“Cô không cần đến buổi thứ tư. Tôi vốn là một đứa sáng dạ, chỉ cần ba buổi là ngộ… Tôi nhận lời “đua” với cô, đua ngoi lên dưới ánh mặt trời để “còn hai con mắt khóc người một con”. Mười con hạc giấy này tôi tặng cô. Nó chỉ bằng chai rượu tôi uống trong những đêm đốt đời mình. Trước khi bay, người ta cũng cần đôi cánh. Đừng chảnh, hãy nhận nó vì tấm lòng thành của tôi. Hẹn gặp lại cuối đường đua”
(“Một cuộc đua” của Quế Hương) Có những khoảnh khắc trong đời sống con người, sự cứu rỗi không đến từ một phép màu lớn lao, mà bắt đầu từ một lời thách thức rất khẽ, được nói ra đúng lúc. Khi con người chạm đến tận cùng của cô độc và tuyệt vọng, điều họ cần đôi khi không phải là lòng thương hại, mà là một niềm tin đủ mạnh để buộc họ phải đứng dậy và bước tiếp. Truyện ngắn “Một cuộc đua” của Quế Hương là câu chuyện được viết nên từ những khoảnh khắc như thế. Không ồn ào, không bi lụy, tác phẩm lặng lẽ dẫn người đọc đi vào thế giới nội tâm của những con người tổn thương, để từ đó đặt ra một câu hỏi sâu xa về khả năng hồi sinh của con người khi được nhìn nhận bằng sự thấu cảm. Quế Hương là cây bút nữ có lối viết tinh tế, giàu chất suy tưởng, thường quan tâm đến những phận người cô độc, những con người sống bên lề ánh sáng của đời sống. Văn chương của bà không tìm cách gây sốc, cũng không nặng nề triết lí, mà lặng lẽ dẫn dắt người đọc bằng những chi tiết nhỏ, mang sức gợi lớn. “Một cuộc đua” là một truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách ấy: cốt truyện đơn giản, ít nhân vật, nhưng ẩn chứa phía sau là những tầng ý nghĩa sâu xa về niềm tin, sự cảm thông và giá trị của một cuộc gặp gỡ đúng lúc. Trung tâm của truyện là nhân vật “gã” – một con người tàn phế về thể xác và rạn vỡ về tinh thần. Gã từng la hét, ném đồ, đắm mình trong rượu và sự hủy hoại bản thân. Chiếc xe lăn không chỉ giam cầm thân xác, mà còn là biểu tượng cho sự bế tắc, tuyệt vọng mà gã đang mắc kẹt. Tuy nhiên, đến “buổi thứ ba”, sự thay đổi âm thầm bắt đầu xuất hiện. Gã không còn la hét, không phá phách, mà nói chuyện, thi hát karaoke, và chiến thắng một cách dễ dàng. Chi tiết tưởng như rất đời thường ấy lại mang ý nghĩa đặc biệt: nó cho thấy trong con người tưởng như đã buông xuôi kia, vẫn còn trí tuệ, sự sống và khát vọng được khẳng định mình. Cuộc đối thoại giữa “tôi” và “gã” là điểm sáng nhân văn của truyện. Khi gã nói “Tôi thích sự thách thức”, người đọc nhận ra bi kịch của gã không chỉ đến từ tai nạn hay bệnh tật, mà từ chính cuộc đua đời đã từng cuốn gã đi và quật ngã. Lời đề nghị “đua ngoi lên dưới ánh mặt trời” với thời hạn năm năm không phải là một trò chơi, mà là một lời mời gọi trở lại với sự sống. Đó là cuộc đua không có khán giả, không có vinh quang, chỉ có sự kiên trì và niềm tin vào ngày mai. Nhân vật “tôi” xuất hiện lặng lẽ nhưng giữ vai trò then chốt trong sự thức tỉnh ấy. “Tôi” không thương hại, cũng không giảng giải đạo lí, mà đối diện với gã bằng sự bình tĩnh và thấu hiểu. Đôi mắt “thăm thẳm nỗi buồn nhưng ánh nhìn quyết liệt” là một chi tiết giàu sức gợi: đó là ánh mắt của người từng trải, từng đau, nhưng chưa từng bỏ cuộc. Câu đáp bằng thơ Bùi Giáng “Khóc người một con” không chỉ là sự đối thoại văn chương, mà là sự gặp gỡ tâm hồn giữa hai con người cô độc. Chính sự đồng cảm không lời ấy đã khiến gã chấp nhận cuộc đua, chấp nhận hy vọng. Hình ảnh bầy hạc giấy xếp bằng tiền đôla thật ở cuối truyện là một biểu tượng đẹp và ám ảnh. Hạc giấy vốn tượng trưng cho ước mơ, cho sự hồi sinh và niềm tin. Việc gã xếp hạc bằng tiền, thứ từng bị ném đi trong những đêm “đốt đời mình” cho thấy một sự chuyển hóa sâu sắc trong nhận thức: từ hủy hoại sang kiến tạo, từ tuyệt vọng sang trao gửi. Lời nhắn “Trước khi bay, người ta cũng cần đôi cánh” vang lên như một triết lí sống giản dị mà thấm thía: con người không thể tự đứng dậy nếu không có một điểm tựa, dù chỉ là niềm tin được trao bằng tấm lòng chân thành. Cuộc đua trong truyện không có kết quả được kể ra, nhưng lại để lại dư âm mạnh mẽ. Người đọc không biết gã có thật sự “ngoi lên dưới ánh mặt trời” hay không, nhưng điều quan trọng là gã đã dám nhận lời, dám tin, dám bắt đầu. Và đôi khi, chính khoảnh khắc con người quyết định bước vào cuộc đua với chính mình đã là một chiến thắng. Qua “Một cuộc đua”, Quế Hương gửi gắm một thông điệp nhân văn sâu sắc: con người có thể gục ngã, có thể lạc lối, nhưng chỉ cần một sự thấu cảm đúng lúc, một lời thách thức xuất phát từ yêu thương, họ vẫn có khả năng hồi sinh. Truyện ngắn khép lại nhẹ nhàng, không ồn ào, nhưng đủ khiến người đọc nhận ra rằng: trong những cuộc đua âm thầm của đời sống, điều quý giá nhất không phải là đích đến, mà là niềm tin để tiếp tục bước đi.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
#hocvanbangcongthuc #cogiaodieuthu #motcuocdua #quehuong #vanhoc #phantichvanhoc #nghiluanvanhoc #NLVH #phantichtruyen
