“CHIẾC LÁ” VÀ BÀI HỌC VỀ VẺ ĐẸP CỦA SỰ BÌNH DỊ TRONG TRUYỆN TRẦN HOÀI DƯƠNG
Chim sâu hỏi chiếc lá:
– Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
– Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
– Bạn đừng có giấu! Nếu bình thường vậy, sao bông hoa kia lại có vẻ rất biết ơn bạn?
– Thật mà! Cuộc đời tôi rất bình thường. Ngày nhỏ, tôi là một búp non. Tôi lớn dần lên thành một chiếc lá và cứ là chiếc lá như thế cho đến bây giờ.
– Thật như thế sao? Đã có lần nào bạn biến thành hoa, thành quả, thành một ngôi sao, thành vầng mặt trời đem lại niềm vui cho mọi người như trong các câu chuyện cổ tích mà bác gió thường rì rầm kể suốt ngày đêm chưa?
– Chưa! Chưa một lần nào tôi biến thành một thứ gì khác tôi cả. Suốt đời tôi chỉ là một chiếc lá nhỏ nhoi bình thường.
– Thế thì chán thật! Bông hoa kia đã làm tôi thất vọng. Hoa ơi, bạn chỉ khéo bịa chuyện.
– Tôi không bịa chút nào đâu. Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá bình thường như thế. Chính nhờ họ mới có chúng tôi – những hoa, những quả, những niềm vui mà bạn vừa nói đến.
(Theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi của Trần Hoài Dương, NXB Kim Đồng, năm 2019) Giữa thế giới tự nhiên rực rỡ và phong phú, có những điều rất đỗi bình dị nhưng lại chứa đựng vẻ đẹp âm thầm mà sâu sắc. Trong truyện viết cho thiếu nhi, nhà văn Trần Hoài Dương thường hướng người đọc đến sự tinh tế của tâm hồn, gieo vào lòng trẻ nhỏ những bài học nhẹ nhàng mà thấm thía về tình yêu, lòng biết ơn và sự trân trọng những điều bình thường. Truyện ngắn “Chiếc lá” là một ví dụ tiêu biểu: giản dị như một cuộc trò chuyện nhưng dư âm của nó lại khiến ta nghĩ mãi về giá trị của sự lặng lẽ đóng góp trong đời sống. Trần Hoài Dương là cây bút giàu chất thơ của văn học thiếu nhi Việt Nam. Các câu chuyện của ông thường nhỏ bé, không có xung đột gay gắt nhưng luôn thấp thoáng triết lí về đạo đức và lòng nhân ái. “Chiếc lá” mang vẻ đẹp ấy: mộc mạc, trong trẻo, được kể bằng một giọng văn mềm như tiếng gió, giúp trẻ nhận ra rằng có những điều tuy không lấp lánh nhưng lại giữ vai trò vô cùng quan trọng trong bức tranh sự sống. Tác phẩm mở đầu bằng lời đối thoại giữa chim sâu và chiếc lá, một tình huống tưởng chừng đơn sơ nhưng giàu gợi mở. Chim sâu tò mò, luôn mơ về những điều phi thường như ngôi sao, mặt trời, những phép màu biến hóa như trong cổ tích. Điều ấy phản ánh tâm lí chung của con người: ta thường tôn vinh cái rực rỡ, hào nhoáng, mà ít khi nhìn vào những điều âm thầm ở phía sau. Mong muốn của chim sâu tạo nên điểm xuất phát cho hành trình khám phá ý nghĩa của bình thường. Chiếc lá trả lời bằng giọng điệu khiêm nhường, thành thật: đời nó chỉ là hành trình từ búp non đến khi trở thành một chiếc lá, không biến hóa, không phép màu, không điều gì đáng kể. Nhưng chính sự bình thường ấy lại là nền tảng của sự sống. Mỗi chiếc lá, dù nhỏ bé, đều mang trong mình công việc bền bỉ: hấp thu ánh sáng, tạo nhựa sống, nuôi dưỡng cây, góp phần làm nên hoa thơm và quả ngọt. Trần Hoài Dương khéo léo để chiếc lá phủ nhận sự quan trọng của mình, từ đó làm nổi bật hơn vai trò âm thầm mà lớn lao của nó. Sự thất vọng của chim sâu là phản ứng tự nhiên của những ai chỉ chăm chú vào vẻ đẹp bề nổi. Tâm lí ấy gần với con người hiện đại: ta dễ bị hấp dẫn bởi thành công rực rỡ, bởi nhân vật trung tâm lấp lánh, mà quên rằng đằng sau mọi sự tỏa sáng luôn có những bàn tay lặng lẽ nâng đỡ. Câu hỏi của chim sâu vì thế không chỉ dành cho chiếc lá mà còn dành cho mỗi chúng ta: liệu ta có đang lãng quên những điều bình dị nhưng cần thiết trong đời sống? Lời lên tiếng của bông hoa chính là điểm bừng sáng của truyện. Hoa, biểu tượng của cái đẹp, không tự hào về sự rực rỡ của mình mà lại hướng ánh nhìn biết ơn về phía những chiếc lá. “Chính nhờ họ mới có chúng tôi” là câu nói nhỏ nhẹ nhưng chứa đựng triết lí lớn về lòng cảm kích và sự công nhận. Hoa đã nhìn thấy điều chim sâu không thấy: phía sau mọi vẻ đẹp là sự hi sinh âm thầm của những điều bình thường. Nhà văn đã mượn tiếng nói của hoa để khẳng định một chân lý giản dị mà nhân văn: giá trị thật sự không nằm ở sự phô trương mà ở sự cống hiến bền bỉ. Kết cấu truyện nhẹ nhưng thấm. Chiếc lá không hề tự nhận mình quan trọng, chính hoa, đối tượng nhận ân tình, đã nói thay nó. Qua đó, tác phẩm gieo vào trẻ em và cả người lớn một bài học sâu sắc: hãy học cách trân trọng những điều bình dị quanh mình, một người mẹ tảo tần, một người thầy kiên nhẫn, người lao công quét rác mỗi sáng, hay những người âm thầm làm công việc chẳng ai gọi tên. Những chiếc lá như thế đã và đang tạo nên những bông hoa của cuộc đời. Dư âm truyện ngắn “Chiếc lá” nằm ở thông điệp nhân văn: bình thường không có nghĩa là tầm thường. Những góp sức âm thầm đôi khi lại là nền móng cho những điều rực rỡ nhất. Với giọng văn trong trẻo, giàu chất thơ, Trần Hoài Dương khơi dậy lòng biết ơn trước những giá trị nhỏ bé nhưng thiết yếu trong cuộc sống. Đọc xong truyện, mỗi người như được nhắc nhẹ: hãy nhìn lại, biết ơn và trân trọng những chiếc lá đã âm thầm nuôi dưỡng đời mình.
Nguồn ảnh minh họa: Sưu tầm
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
