“CÁI MÁY TUỐT LÚA” – NIỀM VUI LAO ĐỘNG TRONG THƠ THIẾU NHI
Trông kìa, máy tuốt
Rung triệu vì sao
Đầy sân hợp tác
Thóc vàng xôn xao.
Máy tròn xoay tít
Núi thóc dần cao
Máy không biết mệt
Cười reo rào rào.
Chú công nhân ơi
Máy ngoan thật nhỉ
Suốt cả mùa vui
Máy thành dũng sĩ.
Tác giả: Định Hải.
Nguồn: SGK Tiếng Việt 2, tập 2, NXB Giáo dục, 2002. Trong dòng chảy phong phú của thơ ca viết cho thiếu nhi, nhiều tác phẩm không chỉ nuôi dưỡng tâm hồn trẻ nhỏ mà còn phản ánh những chuyển mình mạnh mẽ của cuộc sống lao động nơi thôn quê. Giữa những vần thơ giản dị mà giàu nhạc điệu ấy, “Cái máy tuốt lúa” của Định Hải hiện lên như một khúc ca rộn rã về ngày mùa, về niềm vui trước thành quả lao động và vẻ đẹp của sự đổi mới trong nông nghiệp. Định Hải là một nhà thơ quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh, bởi thơ ông luôn trong trẻo, giàu hình ảnh và giàu tính giáo dục. Ở “Cái máy tuốt lúa”, tác giả đã khắc họa chiếc máy tuốt, một công cụ lao động bình dị, bằng những nét vẽ hồn nhiên, tươi sáng, giúp trẻ nhỏ cảm nhận được sự kì diệu của máy móc và tinh thần lao động hăng say của người nông dân trong thời kỳ mới. “Cái máy tuốt lúa” của nhà thơ Định Hải là một trong những bài thơ thiếu nhi giàu hình ảnh, nhịp điệu và tình cảm nhất trong chương trình Tiếng Việt. Tác giả đã thổi vào chiếc máy tuốt lúa, một công cụ lao động rất đỗi quen thuộc của nông thôn, một vẻ đẹp sinh động, gần gũi và đầy sức sống. Qua đó, bài thơ không chỉ ca ngợi thành tựu của lao động tập thể mà còn gửi gắm niềm vui lớn lao trước sự đổi mới của quê hương. Ngay từ khổ thơ đầu, chiếc máy tuốt lúa hiện lên thật kì diệu:
“Trông kìa, máy tuốt
Rung triệu vì sao
Đầy sân hợp tác
Thóc vàng xôn xao.”
Tác giả đã sử dụng hình ảnh so sánh độc đáo: ánh sáng lóe lên từ chiếc máy khi hoạt động được ví như “triệu vì sao”. Một phép nhân hóa vừa lung linh vừa gần gũi, khiến chiếc máy trở thành một sinh thể biết tỏa sáng trên sân hợp tác. Không khí lao động vì thế mà vui tươi, rộn rã, tràn đầy sức sống. Hình ảnh “thóc vàng xôn xao” gợi cảm giác mùa màng bội thu, hạt thóc như reo vui trong niềm hạnh phúc chung của mọi người. Sang khổ thơ thứ hai, vẻ đẹp của chiếc máy được khắc họa rõ hơn:
“Máy tròn xoay tít
Núi thóc dần cao
Máy không biết mệt
Cười reo rào rào.”
Chỉ bằng vài nét miêu tả đơn giản, nhưng giàu nhạc điệu, tác giả giúp người đọc hình dung rất rõ hoạt động của máy: tròn, xoay, tít, reo… Những động từ mạnh kết hợp với nhân hóa (“cười reo rào rào”) khiến cái máy trở nên sống động như một người bạn chăm chỉ, nhiệt tình, góp sức không ngơi nghỉ cho mùa thu hoạch. “Núi thóc dần cao” là hình ảnh nhấn mạnh hiệu quả của lao động tập thể và sức mạnh của cơ giới hóa nông nghiệp, điều mà trẻ nhỏ đọc cũng vui, người lớn đọc càng thấm. Khổ thơ cuối đem đến một cảm xúc ấm áp:
“Chú công nhân ơi
Máy ngoan thật nhỉ
Suốt cả mùa vui
Máy thành dũng sĩ.”
Lời thơ như tiếng reo vui của một em bé đang chứng kiến mùa gặt. Gọi chiếc máy là “ngoan”, là “dũng sĩ”, Định Hải đã nhân hóa chiếc máy thành một người hùng thầm lặng của nông thôn mới. Sự xuất hiện của chú công nhân càng làm nổi bật tính nhân văn: phía sau hoạt động nhịp nhàng của máy là bàn tay lao động chăm chỉ, là sức người, trí người điều khiển máy móc phục vụ cuộc sống. Toàn bài thơ mang âm hưởng tươi sáng, nhịp thơ đều, gợi không khí rộn rã của ngày mùa. Ngôn ngữ giản dị mà giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu, phù hợp với thiếu nhi nhưng vẫn có chiều sâu để người lớn cảm nhận được niềm vui, niềm tự hào về sự đổi thay của quê hương.Với giọng thơ hồn nhiên và cách nhân hóa độc đáo, Định Hải đã biến chiếc máy tuốt lúa thành biểu tượng của niềm vui lao động và sự đổi mới trong nông thôn Việt Nam. “Cái máy tuốt lúa” vì thế không chỉ là bài thơ dành cho thiếu nhi, mà còn là lời nhắc về giá trị của lao động, của khoa học kĩ thuật và của những con người thầm lặng góp phần làm nên sự ấm no của quê hương. Bài thơ khép lại nhưng dư âm về một mùa vàng tràn đầy sức sống vẫn còn đọng mãi trong lòng người đọc.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
