BA LỖI LỚN KHI VIẾT VĂN BẢN THÔNG TIN
Không phải ai cũng nhận ra rằng, để viết được một văn bản thông tin tốt, người viết cần nhiều hơn sự hiểu biết: đó còn là khả năng tổ chức ngôn ngữ, năng lực chọn lọc dữ liệu và thái độ tôn trọng người đọc. Đã có rất nhiều bài viết thất bại không phải vì thiếu thông tin, mà vì phạm những sai lầm cơ bản nhưng âm thầm “phá hủy” toàn bộ giá trị truyền đạt. Dưới đây là ba lỗi lớn mà học sinh thường gặp phải khi làm văn bản thông tin, cùng với ý nghĩa thực tiễn của việc khắc phục chúng. Hãy cùng cô Diệu Thu đọc bài viết này nhé!
1. Thiếu trọng tâm – “tỏa ra nhiều hướng nhưng không chạm được trọng điểm”
Một văn bản thông tin phải xoay quanh chủ đề trung tâm. Tuy nhiên, khá nhiều học sinh có thói quen viết lan man: đang giải thích khái niệm thì chuyển sang kể chuyện cá nhân; đang phân tích số liệu lại chen thêm cảm xúc; đang nói về một khía cạnh thì đột ngột mở sang ý khác chưa có sự kết nối.
Vì sao đây là lỗi nghiêm trọng?
– Khi không có trọng tâm, văn bản mất tính định hướng, khiến người đọc khó theo dõi.
– Ý chính bị loãng, độ thuyết phục giảm mạnh.
– Người đọc không thể tổng kết được nội dung quan trọng nhất.
Cách khắc phục:
– Xác định câu hỏi cốt lõi: “Bài viết của mình đang muốn cung cấp thông tin gì?”.
– Lập dàn ý trước khi viết.
– Mỗi đoạn văn chỉ phát triển một ý, tránh ôm đồm hoặc tạt ngang sang luận điểm mới.
2. Diễn đạt mơ hồ – “nói cho có” nhưng không tạo được tri thức rõ ràng
Đặc trưng lớn nhất của văn bản thông tin là tính chính xác và rõ ràng. Tuy vậy, nhiều bài viết vẫn tràn ngập những từ ngữ mơ hồ như “rất nhiều”, “khá phổ biến”, “một số trường hợp”,… mà không có dữ liệu, dẫn chứng hay minh họa đi kèm.
Hệ quả:
– Người đọc không hình dung được mức độ, phạm vi, hay bản chất của vấn đề.
– Văn bản mất đi tính tin cậy – yếu tố sống còn của phong cách thông tin.
– Học sinh bị trừ điểm vì thiếu tính khoa học và lập luận không chặt chẽ.
Khắc phục:
– Sử dụng số liệu cụ thể nếu có.
– Đưa ví dụ minh họa để làm sáng tỏ thông tin trừu tượng.
– Tránh dùng từ ngữ định tính quá nhiều; ưu tiên định lượng hoặc miêu tả rõ ràng.
– Kiểm tra lại từng câu xem đã trả lời được: “Cụ thể là gì?” hay chưa.
3. Trình bày thiếu logic – “thông tin có nhưng người đọc không tiếp nhận được”
Một văn bản thông tin hay không chỉ nhờ nội dung, mà còn nhờ cách tổ chức nội dung. Khi bài viết trình bày lộn xộn, không có sự sắp xếp hợp lý, người đọc dễ rơi vào “mê cung thông tin”.
Biểu hiện của lỗi này:
– Bố cục không rõ ràng hoặc không đầy đủ ba phần: mở – thân – kết.
– Các đoạn văn dài dằng dặc không ngắt nhịp.
– Không có câu chủ đề dẫn đường.
– Các ý chuyển sang nhau đột ngột, thiếu liên kết.
Vì sao điều này quan trọng?
Văn bản thông tin hướng đến khả năng tiếp nhận của người đọc. Dù nội dung phong phú đến đâu, nếu không được trình bày mạch lạc, thông tin sẽ trở nên rối rắm và khó nhớ.
Cách khắc phục:
– Lập sơ đồ (mindmap/dàn ý) để sắp xếp ý theo thứ tự hợp lý.
– Dùng câu mở đoạn để dẫn hướng người đọc.
– Chia đoạn ngắn gọn, mỗi đoạn giải quyết một nhiệm vụ.
– Sử dụng các phương tiện liên kết: từ nối, phép lặp, phép thế,…
Viết văn bản thông tin là một quá trình đòi hỏi kỷ luật tư duy và ý thức khoa học. Tránh ba lỗi lớn thiếu trọng tâm, diễn đạt mơ hồ, trình bày rối chính là nền tảng để tạo nên một bài viết sáng rõ, có chiều sâu và giàu sức thuyết phục.
Khi biết cách cung cấp thông tin một cách chính xác, có tổ chức và dễ tiếp nhận, người viết không chỉ hoàn thành bài tập mà còn rèn được khả năng quan sát, phân tích và truyền đạt những kỹ năng quan trọng cho cả học tập lẫn đời sống.
———————————-
Học Văn Bằng Công Thức Cùng Cô Diệu Thu: Học văn từ gốc – Công thức dễ dàng
Hotline: 0833.873.089
Địa chỉ: 68 Thụy Phương, Đông Ngạc, Hà Nội
Website: https://letrandieuthu.com
